กลับหน้าหลักชวนอ่านหนังสือ
   วิถีสู่...พอเพียงเคียงธรรม > ทางลัดสู่การบรรลุธรรม
กลับหน้าแรก
 

วิถีสู่...พอเพียงเคียงธรรม
๒๐ แหล่งเรียนรู้สู่ความพอเพียง

ผู้เขียน ยุพิน ประเสริฐพรศรี
พรชัย บริบูรณ์ตระกูล
ธวัชชัย จันจุฬา

คำนิยมโดย พระไพศาล วิสาโล
ประมวล เพ็งจันทร์


คำนิยม
ในอดีตวัดเป็นศูนย์กลางของชุมชนในทุกด้าน ทั้งทางธรรมและทางโลก  กล่าวคือนอกจากการเผยแผ่ธรรมและการเป็นที่พึ่งทางจิตวิญญาณของผู้คนแล้ว  วัดยังมีบทบาทสงเคราะห์ชุมชนนานัปการ เป็นทั้งสถานศึกษา สถานสงเคราะห์ผู้ยากไร้ สถานพยาบาล พิพิธภัณฑ์  เวลาชาวบ้านทะเลาะเบาะแว้งกัน ก็มาที่วัดเพื่อให้หลวงพ่อหรือหลวงตาช่วยไกล่เกลี่ย  บ่อยครั้งการพัฒนาหมู่บ้าน เช่น ตัดถนน สร้างสะพาน ก็อาศัยเจ้าอาวาสเป็นผู้นำ 

แม้ความเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเศรษฐกิจเกือบร้อยปีที่ผ่านมาทำให้วัดสูญเสียบทบาทดังกล่าวไปมาก แต่วัดและพระภิกษุสงฆ์ก็ยังเป็นที่ตั้งแห่งความศรัทธาของชาวบ้าน  อีกทั้งยังมีศักยภาพอีกมากในการเกื้อกูลชุมชนทั้งทางธรรมและทางโลก   ดังเห็นได้จากวัดจำนวนมากที่ริเริ่มสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ขึ้นมาเพื่อสงเคราะห์ชุมชนโดยอาศัยคุณลักษณะอันโดดเด่นเฉพาะตัวของเจ้าอาวาสและพระลูกวัด  สะท้อนถึงการปรับตัวเพื่อตอบสนองกับความเปลี่ยนแปลงของสังคม

ประสบการณ์ในอดีตชี้ว่า  วัดและพระภิกษุสงฆ์เหล่านี้จะมีความเข้มแข็งมากขึ้นและก่อผลกระทบต่อสังคมได้อย่างกว้างไกล เมื่อมีการรวมตัวกันเป็นเครือข่าย เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และความคิด รวมทั้งช่วยเหลือเกื้อกูลทั้งในด้านทรัพยากรและกำลังใจ   แม้ปัจจุบันเครือข่ายดังกล่าวจะมีจำนวนน้อยลง  แต่พลังของเครือข่ายดังกล่าวก็เป็นสิ่งที่มิอาจปฏิเสธได้ และควรฟื้นฟูขึ้นใหม่

เป็นนิมิตดีที่ปัจจุบันมีเครือข่ายพุทธชยันตี สังฆะเพื่อสังคม เกิดขึ้นและดำเนินการต่อเนื่องมาหลายปีแล้ว ล่าสุดได้จัดทำโครงการเสริมสร้างและสนับสนุนแหล่งเรียนรู้ พอเพียง เคียงธรรม ซึ่งเป็นการสร้างเครือข่ายวัดและพระสงฆ์ที่มีความโดดเด่นในการนำธรรมะสู่ชุมชน ผ่านโครงการพัฒนาต่าง ๆ  ครอบคลุมพื้นที่ ๔ ภาคทั่วประเทศ

แต่ละวัดที่อยู่ในเครือข่ายนี้มีแนวคิดและประสบการณ์ที่น่าสนใจ ล้วนเป็นประโยชน์ต่อวัดอื่น ๆ ที่ต้องการนำพุทธธรรมกลับมาเป็นแกนกลางของชีวิตและสังคม  สิ่งสำคัญที่สุดไม่ได้อยู่ที่ความสำเร็จของแต่ละวัดซึ่งมีรูปธรรมที่หลากหลายแตกต่างกันมาก  แต่น่าจะเป็นความรู้ที่สั่งสมจากประสบการณ์อันยาวนานของแต่ละวัด  รวมทั้งความรู้ที่ผู้คนอีกมากหลายจะได้รับจากการประสบสัมผัสกับวัดดังกล่าวทั้งทางตรงและทางอ้อม  ความรู้เหล่านี้มีคุณค่าและความสำคัญยิ่งกว่าผลสำเร็จที่เป็นรูปธรรมต่าง ๆ เนื่องจากสามารถเผยแพร่ได้อย่างกว้างขวาง ไม่ติดอยู่กับพื้นที่ อีกทั้งยังสามารถต่อยอดขึ้นได้เรื่อย ๆ ไม่สิ้นสุด

ด้วยเหตุนี้การนำเรื่องราวของวัดเหล่านี้มาเผยแพร่ ด้วยการถอดบทเรียนไปพร้อม ๆ กัน จนปรากฏเป็นหนังสือเล่มนี้จึงเป็นเรื่องที่น่ายินดีอย่างยิ่ง   ขออนุโมทนาทุกท่านที่มีส่วนในการจัดทำโครงการดังกล่าวและจัดพิมพ์หนังสือเล่มนี้จนสำเร็จด้วยดี  เชื่อว่าเรื่องราวของแต่ละวัดที่ปรากฏในหนังสือเล่มนี้จะให้แนวคิดและสร้างแรงบันดาลใจแก่พระภิกษุสงฆ์และประชาชนทั่วไป ในการฟื้นฟูบทบาทของวัดและนำพุทธธรรมกลับมามีความหมายต่อชีวิต ชุมชนและสังคมยิ่ง ๆ ขึ้นไป

พระไพศาล วิสาโล
วันมหาปวารณา
๑๖ ตุลาคม ๒๕๕๙

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved