กลับหน้าหลักชวนอ่านหนังสือ
   ชวนอ่านหนังสือ > เปลี่ยนเป็นสุข
กลับหน้าแรก
 

เปลี่ยนเป็นสุข
ประสบการณ์ ๓๐ ชีวิตบนเส้นทางสุขแท้ด้วยปัญญา

จัดพิมพ์โดย โครงการสร้างเสริมสุขภาวะทางปัญญา (สุขแท้ด้วยปัญญา) เครือข่ายพุทธิกา
พิมพ์ครั้งแรก ๒๕๕๔

แบ่งปันบน facebook Share   
คำนำ

มนุษย์ทุกคนล้วนมีความใฝ่ดีอยู่ในจิตใจ แต่สาเหตุที่บางคนไม่สามารถนำพาชีวิตไปในทางที่ดีงามดังใจปรารถนาได้ เป็นเพราะความใฝ่ดีนั้นไม่ได้รับการหนุนเสริม จึงถูกความเห็นแก่ตัวครอบงำ หรือถูกพลังฝ่ายลบชักนำไป ก่อให้เกิดพฤติกรรมที่สร้างปัญหาทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น

การแนะนำสั่งสอนว่าอะไรถูก อะไรผิดนั้น แม้เป็นสิ่งสำคัญ แต่ยังไม่เพียงพอที่จะกระตุ้นให้ผู้คนมุ่งมั่นที่จะทำความดีได้ สิ่งที่ขาดไม่ได้ก็คือ การเสริมพลังให้แก่ความใฝ่ดีนั้น อาทิ การมีโอกาสทำความดี การได้รับกำลังใจหรือคำชื่นชมจากคนรอบข้างเมื่อได้ทำความดี การมีแบบอย่างที่บันดาลใจให้อยากทำความดี แม้แต่การเห็นความทุกข์ยากของเพื่อนมนุษย์ก็สามารถกระตุ้นเมตตาในใจให้อยากช่วยเหลือผู้อื่น เป็นต้น

ปัจจัยดังกล่าวสามารถเกิดขึ้นได้ในครอบครัว ชุมชน และโรงเรียน ในลักษณะที่เป็นไปตามธรรมชาติ ขณะเดียวกันก็สามารถทำให้เกิดขึ้นได้โดยอาศัยกิจกรรมต่าง ๆ โดยเฉพาะกิจกรรมที่ส่งเสริมให้บุคคลได้ทดลองปฏิบัติด้วยตนเอง เช่น การบำเพ็ญประโยชน์ หรือเป็นจิตอาสา แต่ความเปลี่ยนแปลงในระดับบุคคลจะเกิดขึ้นได้อย่างยั่งยืน ควรมีกิจกรรมอื่นเข้ามาเสริมด้วย เช่น กิจกรรมที่กระตุ้นให้เกิดการใคร่ครวญและเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ผ่านมา ยิ่งมีกระบวนการกลุ่ม มารองรับ เช่น ทำงานเป็นกลุ่ม และแลกเปลี่ยนประสบการณ์และบทเรียนในกลุ่ม ก็จะช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทัศนคติอันนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในที่สุด

ทั้งหมดนี้เป็นบทสรุปที่เครือข่ายพุทธิกาได้ประจักษ์ชัดหลังจากได้จัดทำโครงการสุขแท้ด้วยปัญญาอย่างต่อเนื่องมาเป็นเวลาสามปี หลังจากที่ได้ส่งเสริมโครงการย่อย ๆ กว่า ๑๕๐ โครงการทั่วประเทศ เราได้พบว่าหลายคนได้เปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรมอย่างที่เจ้าตัวนึกไม่ถึง จากคนที่ประพฤติตนเป็นนักเลง เกกมะเหรกเกเร กลายมาเป็นแกนนำที่ช่วยเหลืองานของส่วนรวม จากคนที่ใช้ชีวิตฟุ้งเฟ้อสร้างภาระแก่พ่อแม่ กลายเป็นคนที่มีชีวิตอย่างเรียบง่าย จากคนที่นึกถึงแต่ตัวเอง กลายเป็นจิตอาสาที่มีน้ำใจช่วยเหลือผู้ทุกข์ยาก คนเหล่านี้ได้เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรงว่า ความสุขที่แท้จริงมิได้อยู่ที่การมีวัตถุมาก ๆ หรือใช้ชีวิตตามอำเภอใจ แต่อยู่ที่การช่วยเหลือผู้อื่นและใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่า บางคนถึงกับพูดว่า "มีความสุขจนขนลุก"เมื่อได้เห็นแววตาและรอยยิ้มของนักเรียนที่เขาไปช่วยเหลืออย่างไม่เห็นแก่เหน็ดเหนื่อย ความสุขชนิดนี้ทำให้เขาภาคภูมิใจในตนเองและอยากจะทำความดีมากขึ้น

เรื่องราวของบุคคลเหล่านี้ ส่วนหนึ่งได้ถูกนำมาถ่ายทอดในหนังสือเล่มนี้แล้ว ทั้ง ๓๐ คนที่ได้คัดเลือกมานี้ แม้เป็นคนเล็ก ๆ แต่เรื่องราวของเขาสามารถสร้างแรงบันดาลใจอันยิ่งใหญ่ให้แก่ผู้คนได้ เพราะไม่เพียงชี้ให้เห็นว่ามนุษย์ทุกคนมีความสามารถในการเปลี่ยนแปลงตนเอง หากยังเป็นประจักษ์พยานว่าความใฝ่ดีนั้นมีอยู่ในมนุษย์ทุกคน แม้แต่คนที่ถูกตราหน้าว่า "เหลือขอ" หรือ "เลวสุด ๆ" ก็ยังมีพลังที่จะทำความดี ขอเพียงแต่ได้รับแรงกระตุ้นหรืออยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เกื้อกูล นอกจากนั้นเรื่องราวของเขาเหล่านั้นยังสะท้อนให้เห็นความสำคัญของกระบวนการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ ที่ผ่านมาเรามักเน้นการสอนหรือการอบรมแบบพูดอยู่ฝ่ายเดียว แต่ไม่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เกิดการเรียนรู้ด้วยตนเองจากประสบการณ์ รวมทั้งใคร่ครวญสิ่งที่เกิดขึ้นกับตน การศึกษาหรือแม้แต่การเทศนาสั่งสอนทุกวันนี้จึงมักประสบความล้มเหลว

หวังว่าหนังสือเล่มนี้ไม่เพียงช่วยให้ผู้อ่านมีศรัทธาในความใฝ่ดีของเพื่อนมนุษย์ หากยังมีส่วนช่วยให้เกิดการพัฒนากระบวนการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงตนเองอย่างยั่งยืนโดยมีปัญญาและความสุขเป็นเครื่องหล่อเลี้ยง ท้ายที่สุดนี้ขอขอบคุณทั้ง ๓๐ ท่านที่แบ่งปันเรื่องราวดีๆ ของตนให้เป็นที่รับรู้ในวงกว้าง

พระไพศาล วิสาโล
๑๖ กรกฎาคม ๒๕๕๔
วันเข้าพรรษา

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved