กลับหน้าหลักชวนอ่านหนังสือ
   ชวนอ่านหนังสือ > ผลัดใบชีวิต
กลับหน้าแรก

โรงเรียนพ่อแม่ลูก ตอน "ผลัดใบชีวิต"
โดยครูณา อังคณา มาศรังสรรค์
สำนักพิมพ์ lazyday
คำนิยมโดย พระไพศาล วิสาโล

-----------------------------------------------------------------------

คำนิยม

คุณอังคณา มาศรังสรรค์ หรือ “ครูณา” ละทิ้งอาชีพวิศวกร เพื่อมาตั้งโรงเรียนตามความใฝ่ฝันที่อยากเห็นเด็กเรียนอย่างมีความสุข ในชั่วเวลาไม่กี่ปีโรงเรียนของเธอได้รับความนิยมจนกลายเป็นโรงเรียนสอนเสริมที่มีนักเรียนมากที่สุดในจังหวัดนครสวรรค์ เธอได้ชื่อว่าเป็นผู้บริหารโรงเรียนที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง แต่วันหนึ่งเธอกลับพบว่าชีวิตครอบครัวเต็มไปด้วยปัญหา จนเกือบหย่าร้างกัน ส่วนลูกที่เคยทะนุถนอม เธอก็หันมาตีและดุด่าบ่อยขึ้น ทุกวันเธออยู่ด้วยความเครียดเพราะรู้สึกข้องขัดที่ทุกอย่างและทุกคนรอบตัวไม่เป็นดังใจ

เรื่องราวของเธอไม่ต่างจากผู้คนเป็นอันมากที่ประสบความสำเร็จด้านการงานแต่ชีวิตส่วนตัวกลับล้มเหลว อย่างไรก็ตามเธอไม่เหมือนคนอื่นตรงที่ แทนที่จะเดินหน้าต่อไปเพื่อเก็บเกี่ยวความสำเร็จ ตลอดจนเงินทอง และชื่อเสียงเกียรติยศ ครูณาเลือกที่จะหันกลับมาใคร่ครวญตัวเอง ในที่สุดก็พบว่าปัญหาทั้งหมดนี้มิได้เกิดจากใครเลย แต่เกิดจากทัศนคติของตัวเธอเอง ที่ชอบมองแง่ลบ ติดตรึงอยู่กับข้อเสียของคนอื่น ไม่สามารถมองเห็นหรือชื่นชมด้านดีของผู้คนได้ ใช่แต่เท่านั้นทัศนคติที่มุ่งแต่ผลสำเร็จทำให้เธอคิดแต่จะจัดการสิ่งนอกตัว รวมทั้งเรียกร้องบงการผู้อื่น จนลืมที่จะจัดการกับตัวเอง ทัศนคติเช่นนี้ทำให้เธอขัดแย้งกับผู้อื่น ไม่เว้นแม้แต่สามีและลูก ๆ

การค้นพบดังกล่าวทำให้ชีวิตของเธอเปลี่ยนไป เธอหันมามองโลกแง่บวกและเปิดใจรับฟังผู้อื่นมากขึ้น เธอพบว่าความสัมพันธ์ภายในครอบครัวดีขึ้น และเธอสามารถรับรู้ความรักที่ผู้อื่นมีให้แก่เธอตั้งแต่เล็กจนกระทั่งปัจจุบันได้อย่างที่ไม่เคยรู้สึกมาก่อน ชีวิตกลับมีความสุขยิ่งกว่าเดิม

เพียงเท่านี้เรื่องราวของครูณาก็น่าสนใจมากแล้ว ที่ยิ่งกว่านั้นก็คือประสบการณ์การ “ดูแล”ลูกทั้งสอง ซึ่งเป็นมากกว่าการ “เลี้ยงดู” และมิใช่การ “สั่งสอน” หรือ “อบรม” ลูก แต่เป็นการส่งเสริมให้ลูกเกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยเฉพาะในทางอารมณ์และความรู้สึกนึกคิด เรื่องนี้เป็นปัญหาใหญ่ที่พ่อแม่ทุกคนต้องประสบโดยเฉพาะในยุคที่ต้องทำมาหากินจนแทบไม่มีเวลาให้แก่ลูก
(จึงต้องพึ่งโรงเรียนหาไม่ก็ฝากลูกไว้กับโทรทัศน์และวีดีโอเกมแทน) เวลาน้อยนิดหากจะมีให้แก่ลูก ก็ถูกใช้ไปกับการสั่งสอน สั่งห้าม พร่ำบ่น หรือบังคับลูก มากกว่าอะไรอื่น แต่แล้วก็หาได้ผลอย่างที่พ่อแม่ต้องการไม่

ประสบการณ์ของครูณาชี้ให้เห็นว่า การสอนไม่สำคัญเท่ากับการเรียนรู้ เด็กสามารถเรียนรู้ได้มากมายโดยพ่อแม่ไม่จำเป็นต้องสอน(ด้วยคำพูด)ก็ได้ เพียงแค่พ่อแม่เปิดพื้นที่ให้ลูกได้เติบโตด้วยตัวเอง หรือเคารพการตัดสินใจของลูก การเรียนรู้ก็สามารถบังเกิดขึ้นในตัวลูกได้ ในทำนองเดียวกัน ในยามที่เขาเกเรอาละวาด เพียงแค่พ่อแม่ทำตัวเป็นกระจกสะท้อนให้เขาเห็นตัวเอง เขาก็จะได้คิดและมีสติขึ้นมา รู้ว่าอะไรควรทำไม่ควรทำ โดยพ่อแม่ไม่จำเป็นต้องห้ามหรือสอนเขาเลยก็ได้ จะทำเช่นนี้ได้พ่อแม่ต้องเปิดใจรับฟังลูก โดยไม่ตัดสิน แต่ยอมรับอย่างที่เขาเป็น รวมทั้งมีศรัทธาในสติปัญญาของลูกว่าสามารถคิดได้ด้วยตัวเอง

สิ่งหนึ่งที่ครูณาถ่ายทอดให้เห็นอย่างชัดเจนจากประสบการณ์ของตัวเองก็คือ ด้านดีของเด็กนั้นสามารถแสดงตัวออกมาและเจริญงอกงามได้ หากพ่อแม่ปฏิบัติต่อลูกด้วยความดีหรือคุณสมบัติฝ่ายบวก เช่น ให้ความรัก ความเมตตา เคารพและรับฟังเขา ชื่นชมและให้กำลังใจเขา ในทางตรงกันข้ามหากพ่อแม่ใช้อารมณ์ ใช้อำนาจ เอาแต่ตำหนิ ระแวงลูก หรือปฏิเสธสิ่งที่เขาเป็น ด้านลบของเด็กก็จะถูกดึงออกมาแทน เช่น เป็นคนก้าวร้าว เจ้าอารมณ์ ไม่เชื่อมั่นในตนเอง หรือเซื่องซึม เป็นต้น

การส่งเสริมการเรียนรู้ของลูกด้วยวิธีดังกล่าว ในที่สุดพ่อแม่ก็จะพบว่าตนเองได้เติบโตและเรียนรู้ไปพร้อมกับลูกด้วย เพราะลูกเองก็สามารถเป็นกระจกสะท้อนให้พ่อแม่เห็นตัวเอง ถ้าพ่อแม่มีสติก็จะเห็นความจริงข้อนี้ได้ไม่ยาก ขณะเดียวกันเมื่อพ่อแม่เปิดใจรับฟังลูกอย่างลึกซึ้ง ก็จะได้ยินเสียงภายในใจตนด้วยเช่นกัน ใช่หรือไม่ว่าการรู้จักตนเองคือสิ่งสำคัญต่อความเจริญงอกงามและความสุขภายในไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่

ผู้ที่อ่านหนังสือเล่มนี้อย่างใคร่ครวญ เชื่อแน่ว่าจะต้องพบตัวเองอยู่ในเรื่องราวของครูณาไม่มากก็น้อย หากมิใช่ในฐานะพ่อแม่ ก็ในฐานะลูก หากมิใช่ในฐานะผู้กระทำ ก็ในฐานะผู้(เคย)ถูกกระทำ หลายเรื่องราวอาจพาเราย้อนกลับไปสู่อดีตที่เจ็บปวดซึ่งยังเป็นแผลเรื้อรังจนถึงทุกวันนี้
แต่แผลดังกล่าวสามารถเยียวยาได้ ดังครูณาเป็นตัวอย่างที่ดี เรื่องราวของครูณาแม้จะเต็มไปด้วยความผิดพลาดในอดีต แต่ก็เป็นแบบอย่างแห่งการปลดเปลื้องใจให้เป็นอิสระจากอดีตอันเจ็บปวดได้ด้วยเช่นกัน ต้นไม้ยังผลัดใบได้ฉันใด ชีวิตก็สามารถสลัดความเจ็บปวดและความผิดพลาดในอดีตได้ฉันนั้น

วันนี้โรงเรียนที่ครั้งหนึ่งเคยมีชื่อเสียงติดอันดับของจังหวัดนครสวรรค์ได้ปิดตัวลงแล้ว แต่มีสิ่งใหม่ที่ดีกว่าเกิดขึ้น นั่นคือโรงเรียนพ่อแม่ลูก ซึ่งแม้จะไม่มีตึกและอาคาร แต่ก็สถิตอยู่ในหัวใจของพ่อแม่ลูกจำนวนมาก อันจะส่งผลยาวไกลอย่างแน่นอน โรงเรียนอย่างนี้เป็นความหวังอย่างหนึ่งของสังคมไทย การนำเรื่องราวของครูณาและโรงเรียนนี้มาเผยแพร่เป็นครั้งแรกในรูปหนังสือเล่ม จึงเป็นสิ่งที่น่าอนุโมทนาเป็นอย่างยิ่ง หวังว่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้แก่พ่อแม่ทุกคนที่ได้อ่านหนังสือเล่มนี้ เพื่อนำไปสู่การเรียนรู้ชีวิตอย่างมีความสุขไปด้วยกันทั้งครอบครัว

พระไพศาล วิสาโล
๑ มกราคม ๒๕๕๓

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved