กลับหน้ารวมบทสัมภาษณ์    คอลัมน์สัมภาษณ์ > ทำไมคนสมัยก่อนบรรลุธรรมได้เร็วกว่าคนสมัยนี้

กลับหน้าแรก

ทำไมคนสมัยก่อนบรรลุธรรมได้เร็วกว่าคนสมัยนี้
สัมภาษณ์ พระไพศาล วิสาโล
สัมภาษณ์โดย นิตยสารคนค้นธรรม
ฉบับ ๑ มกราคม ๒๕๕๔

แบ่งปันบน facebook Share   
? ทำไมคนที่เกิดสมัยก่อนถึงบรรลุธรรมได้เร็วกว่าคนสมัยนี้ เช่น บางคนพอฟังพระพุทธเจ้าเทศน์ก็สามารถบรรลุธรรม ด้วยการเป็นโสดาบัน สกทาคามี หรืออรหันต์

พระไพศาล คนสมัยก่อนโดยเฉพาะสมัยพุทธกาลบรรลุธรรมได้เร็วกว่าคนสมัยนี้ ก็เพราะเหตุปัจจัยหลายประการอาทิ
ก)ท่านได้บำเพ็ญบุญบารมีมาหลายภพหลายชาติ โดยเฉพาะได้บำเพ็ญบุญร่วมกับพระพุทธองค์ในอดีตชาติมาก่อน ปัจจัยข้อนี้จะแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนในชาดก
ข)การฝึกฝนและหล่อหลอมจิตใจในปัจจุบันชาติ รวมทั้งการถูกกล่อมเกลาโดยสังคมและวัฒนธรรม สังคมสมัยก่อนศาสนาเป็นแกนกลางของวัฒนธรรม ผู้คนจึงถูกหล่อหลอมให้ใฝ่ในธรรมตั้งแต่เล็ก ทั้งศีล สมาธิ และปัญญา มีความโลภและความเห็นแก่ตัวน้อย อีกทั้งชีวิตก็ไม่เร่งรีบ เรียบง่าย จึงเอื้อต่อการบรรลุธรรม
ค)พระคุณสมบัติของพระพุทธองค์ โดยเฉพาะพระปัญญาคุณและพระกรุณาคุณ ทรงรู้ว่าใครมีอินทรีย์แก่กล้าเพียงใด มีนิสัยปัจจัยไปทางไหนท่านก็สอนหรือแสดงธรรมให้เหมาะกับเขา ทำให้ผู้คนบรรลุธรรมได้ง่าย

 

? จริงๆ แล้วคนสมัยนี้น่าที่จะบรรลุธรรมมากกว่าคนสมัยก่อนใช่หรือไม่ เพราะธรรมะได้แพร่หลายในเกือบทุกช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นหนังสือ ซีดี ดีวีดี เอ็มพีสาม โทรทัศน์ วิทยุ ทวิสเตอร์ และอื่นๆ อีกมากมาย

พระไพศาล คนสมัยนี้แม้จะได้ฟังธรรมมาก แต่ส่วนใหญ่เป็นการรับรู้ในระดับสมองหรือเหตุผล ส่วนจิตนั้นมักไม่ค่อยได้รับการอบรมกล่อมเกลา เช่น รู้ว่าโกรธไม่ดี แต่ก็ยังขี้โกรธ ปัญหาของคนสมัยนี้ อยู่ตรงที่รู้มากแต่ทำใจไม่ได้ เพราะไม่ค่อยให้ความสำคัญกับการฝึกใจ แต่ชอบเรียนรู้ด้วยการอ่าน ฟัง แล้วเอาแต่คิด จึงเห็นธรรมได้ยาก ที่สำคัญอีกประการหนึ่งก็คือ สิ่งแวดล้อมในปัจจุบันไม่ส่งเสริมให้จิตใจใฝ่ในธรรม เพราะเต็มไปด้วยสิ่งยั่วยุ กระตุ้นเร้า และส่งเสริมให้คนเห็นแก่ตัว นึกถึงตัวเอง หรือยึดติดถือมั่นในตัวกูของกู พูดอีกอย่างคือ เต็มไปด้วยตัณหา มานะ ทิฐิ ซึ่งล้วนเป็นอุปสรรคต่อการบรรลุธรรม ยังไม่ต้องพูดถึงชีวิตที่เร่งรีบ ทำให้ขาดสติง่าย

 

? ทำอย่างไรไม่ให้ใจเข้าไปยึดติดกับความสุขและความทุกข์

พระไพศาล จะไม่ติดยึดกับสุขหรือทุกข์ ก็ต้องเห็นโทษของการติดยึดก่อน ว่าแม้แต่สุขหากติดยึดก็ทำให้ทุกข์ ต่อมาก็ต้องมีสติ เพราะหากขาดสติเมื่อไร แม้แต่ความทุกข์ หรืออารมณ์อกุศล ก็เผลอยึดเมื่อนั้น

 

? สติจะเกิดขึ้นบ่อยๆ ได้อย่างไร

พระไพศาล สติจะเกิดขึ้นบ่อย ๆ ก็ด้วยการปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ ไม่เพียงแต่หมั่นเจริญสติในรูปแบบ เช่น อานาปานสติภาวนา เท่านั้น หากควรมีสติในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าทำอะไร ใจก็อยู่กับสิ่งนั้น พูดง่าย ๆ คือ ตัวอยู่ไหน ใจอยู่นั่น ทำอะไร ก็ให้ทำเป็นอย่าง ๆ ไม่ใช่ว่ากินไปก็คิดไป ควรมีสติกับการกิน อาบน้ำ ถูฟัน ล้างจาน ก็ให้วางใจอยู่กับกิจนั้น ๆ สติจะเกิดขึ้นบ่อยและอย่างฉับไว

 

? สำหรับฆราวาสควรใช้หลักธรรมข้อไหนในการดำเนินชีวิต

พระไพศาล ฆราวาสธรรม เป็นธรรมที่เหมาะแก่ฆราวาสมาก ได้แก่
-สัจจะ คือ ซื่อสัตย์ จริงใจ พูดจริง ทำจริง
-ทมะ คือ การฝึกตน ข่มใจ รู้จับควบคุมจิตใจ
-ขันติ คือ ความอดทน ไม่ท้อถอย มั่นคงในจุดหมาย
-จาคะ คือ ความเสียสละ พร้อมสละประโยชน์ส่วนตน รวมทั้งสละกิเลส
หากมีศีลกำกับด้วย อย่างน้อยศีล ๕ ชีวิตก็จะเจริญก้าวหน้าและไกลจากทุกข์

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved