กลับหน้ารวมบทสัมภาษณ์    คอลัมน์สัมภาษณ์ > ชี้ทางเดินแห่งชีวิตด้วยธรรมะ

กลับหน้าแรก

ชี้ทางเดินแห่งชีวิตด้วยธรรมะ
มีปัญญา ดับทุกข์ พบสุขสงบ

พระไพศาล วิสาโล
หนังสือพิมพ์สยามรัฐ วันที่ ๕ มกราคม ๒๕๕๙


หลักคิด หลักธรรม รับปีใหม่ ๒๕๕๙

เมื่อปีใหม่มาถึง อย่าให้ใหม่แต่ปี  ใจเราก็ควรจะใหม่ด้วย   ถ้าปีใหม่มาแล้ว แต่ใจยังถูกล่ามกับอดีต  หมกมุ่นอยู่กับความผิดหวัง ความพลัดพรากสูญเสีย  หรือความเจ็บปวดในปีที่ผ่านมา  นั่นแปลว่าใจเรายังเก่าอยู่  ถ้าตัวอยู่ปีใหม่ แต่ใจอยู่ปีเก่า  เราจะไม่สามารถพาชีวิตไปข้างหน้าได้เลย  ชีวิตก็จะจมปลักอยู่กับอดีต ดังนั้นเราจึงควรปล่อยวางเรื่องร้าย ๆ ในอดีต   อย่าปล่อยให้มันล่ามใจเรา  มองไปข้างหน้าด้วยใจที่สดใส เบิกบาน และมีความหวัง  จะไม่ดีกว่าหรือหากเราเอาประสบการณ์จากอดีตมาเป็นบทเรียน เพื่อนำพาชีวิตให้ประสบความสุขความเจริญในปีใหม่นี้

แนะนำให้คนไทยเริ่มต้นสิ่งดีๆ ด้วยธรรมะ

ทุกวันเราควรตื่นขึ้นมาด้วยใจที่สดใส เปิดใจรับปัจจุบันด้วยความรู้สึกสดชื่นเบิกบาน และไม่หมกมุ่นหรือเอาอารมณ์ใด ๆ มาหมักหมมจนเป็นพิษแก่จิตใจ  จิตที่สดใหม่นี้แหละที่จะทำให้ปีใหม่มาพร้อมกับชีวิตใหม่อย่างแท้จริง อีกทั้งยังทำให้ทุกวันเป็นวันใหม่ของชีวิต แม้กิจวัตรประจำวันยังเหมือนเดิม  แต่ทุกชั่วโมง ทุกนาที และทุกวินาทีจะใหม่เสมอ  สามารถนำประสบการณ์ใหม่ ๆ มาสู่ใจเรา อีกทั้งยังสามารถเปิดใจเราให้เข้าถึงธรรมอันลุ่มลึกได้ทุกขณะ  แม้จะยังอยู่บ้านหลังเดิม ขับรถคันเดิม  ใช้ของเดิม ๆ แต่ก็มีความสุขทุกขณะ

หมั่นทำความดีทุกครั้งที่มีโอกาส เพราะความดีที่เราทำนี้แหละจะเป็นเสมือนน้ำสะอาดที่ชำระความเศร้าหมองและสิ่งอกุศลไปจากจิตใจ อีกทั้งยังชโลมใจให้สดชื่นเบิกบานด้วย  ถ้ารักตน อยากให้สิ่งดี ๆ แก่ตน ก็พึงทำความดีอยู่เสมอ

ท่ามกลางกระแสสังคม การเมือง เศรษฐกิจ ที่เปลี่ยนไปในยุคปัจจุบัน คนไทยควรใช้ธรรมมะในการรับมืออย่างไร

ความเปลี่ยนแปลงมี ๒ อย่าง คือ ความเปลี่ยนแปลงที่ดี ที่นำความสุขความพึงพอใจมาให้  กับความเปลี่ยนแปลงที่ไม่ดี  ที่ทำให้เกิดทุกข์ เช่น  เศรษฐกิจแย่ลง ประสบความเจ็บป่วย เจออุปสรรคในการงาน  พลักพรากสูญเสียของรักคนรัก

ไม่ว่าจะเป็นความเปลี่ยนแปลงแบบใดก็ตาม เราควรวางใจรับมือให้ถูกต้อง  เมื่อเจอความเปลี่ยนแปลงที่ดี ก็ อย่าเพลิดเพลินหลงใหลจนลืมตัว  ดังที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสว่า “ผลแห่งความดีนั้นย่อมเป็นพิษแก่ผู้ที่ไม่พิจารณา แล้วหลงใหลยึดอยู่ในสิ่งนั้น จนกลายเป็นประมาทมัวเมา” 

ส่วนความเปลี่ยนแปลงที่ไม่ดีเมื่อเกิดขึ้น อย่างแรกที่เราควรทำคือสติ ยอมรับมันให้ได้  อย่าตีโพยตีพายหรือบ่นโวยวาย  กลับมาอยู่กับปัจจุบัน แล้วทำปัจจุบันให้ดีที่สุด  พยายามรักษาใจอย่าให้ความทุกข์ครอบงำ และพยายามหาประโยชน์จากมันให้ได้  ไม่มีอะไรที่เลวร้ายหมด ทุกอย่างล้วนมีข้อดี อยู่ที่ว่าเราจะมองเห็นหรือไม่  แม้ในยามทุกข์ ก็ยังหาโอกาสที่จะเป็นสุขได้ ดังพระพุทธองค์ตรัสว่า “ผู้มีปัญญา แม้ประสบทุกข์ ก็ยังหาสุขพบ”  จะว่าไปแล้วสุขที่เราสามารถพบได้อย่างแน่นอน ก็คือสุขที่ใจ ข้อสำคัญก็คือวางใจให้ถูก มองให้เป็น ก็จะเห็นสุขได้ไม่ยาก

หากต้องรับมือกับความเปลี่ยนแปลงในยุคปัจจุบัน เราสามารถปลูกฝังเยาวชนตั้งแต่วัยเด็กได้ด้วยวิธีการใด

ควรปลูกฝังและส่งเสริมให้เด็กพึ่งความเพียรของตน  อย่าหวังลาภลอยคอยโชคหรือพึ่งทางลัด  อยากได้อะไร อย่ามัวแต่แบมือขอ  ส่วนพ่อแม่ก็อย่าเพิ่งให้เขาง่ายๆ  ควรกระตุ้นให้เด็กใช้น้ำพักน้ำแรงของตนก่อน

อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญก็คือ ช่วยให้เด็กมองเห็นว่าความสุขนั้นไม่ได้เกิดจากการเสพ การมี การได้เท่านั้น ความสุขที่ดีกว่านั้นคือ ความสุขที่เกิดจากการกระทำ  เช่น การทำสิ่งยากให้สำเร็จ หรือการได้ทำสิ่งที่ตนรัก ไม่ว่าการเรียนหรืองานอดิเรก รวมทั้งความสุขที่ได้ทำความดี ช่วยเหลือผู้อื่น  ความสุขชนิดนี้จะส่งเสริมความเพียรสติปัญญา  และคุณธรรม ซึ่งจะเป็นที่พึ่งของเขาไปจนตลอดชีวิต  ขณะที่ความสุขจากสิ่งเสพนั้นจะทำให้เขาตกเป็นทาสของวัตถุ หยิบโหย่งและเกียจคร้านได้ง่าย

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved