เราทุกคนย่อมปรารถนา “ชีวิตที่ดี” ซึ่งมักจะหมายถึงการมีทรัพย์สินเงินทอง มีสุขภาพดี มีการงานดี มีชื่อเสียงดี และมีครอบครัวดี แต่ในทางพุทธศาสนา ยังมี “ชีวิตที่ดีกว่า” ได้แก่ชีวิตที่มีความสุขและความเจริญงอกงามทางจิตใจ เพราะเงินทอง สุขภาพ การงาน ชื่อเสียงและครอบครัวนั้น ยังไม่ใช่หลักประกันแห่งความสุขที่แท้จริง อีกทั้งยังอาจถูกใช้ไปในการเบียดเบียนผู้อื่นได้

อย่างไรก็ตาม นอกจากชีวิตที่ดี และชีวิตที่ดีกว่าแล้ว ยังมี “ชีวิตที่ดีที่สุด” อันได้แก่ชีวิตที่พ้นทุกข์ เพราะมีปัญญาประจักษ์แจ้งถึงความจริงของชีวิตจนละวางจากความยึดติดถือมั่นในตัวตน เป็นอิสระเหนือความผันผวนปรวนแปรของโลก เข้าถึงความสงบเย็นอย่างแท้จริง

ในทัศนะของพุทธศาสนา ชีวิตทั้ง ๓ ระดับนั้น แม้จะให้ความสุขต่างประเภทกัน แต่ก็มีจุดร่วมอย่างหนึ่งนั้นคือ ต้องอาศัย “บุญกุศล” เป็นเครื่องเกื้อหนุน ในเบื้องต้นบุญกุศลก่อให้เกิดความสุขใจและมีคุณภาพจิตที่ดี จิตที่มีคุณภาพย่อมเอื้อให้ประกอบกิจการงานได้สำเร็จ และทำให้มีพฤติกรรมอันเป็นที่รักของผู้คน อีกทั้งมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ไม่เป็นโทษแก่ตนเอง ทั้งหมดนี้ย่อมส่งผลให้ประสบความสำเร็จทางโลก ขณะเดียวคุณภาพจิตที่ดีก็อำนวยให้เกิดปัญญาและสมาธิ เห็นสัจธรรม จนสามารถละวางความยึดติดถือมั่นในตัวตนได้

บุญกุศลแม้มีอานิสงส์มาก แต่มิอาจเกิดเอง ถ้าอยากได้เราต้องทำด้วยตัวเอง เมื่อทำแล้วก็จะให้อานิสงส์เป็นผลดีแก่ตน ด้วยเหตุนี้ชาวพุทธจึงนิยม “ทำบุญ”กันมากจนกลายเป็นวัฒนธรรมอันโดดเด่น โดยเฉพาะในเมืองไทยเราทำบุญกันเป็นชีวิตจิตใจ อย่างไรก็ตามในระยะหลังความเข้าใจในเรื่องการทำบุญคลาดเคลื่อนไปมาก จนมองบุญกุศลว่าเป็นเหมือนยาสารพัดนึกที่จะทำให้ประสบความสำเร็จในทุกเรื่อง โดยเน้นการทำบุญตามรูปแบบ และมีวิธีการที่พิสดารมากขึ้น แต่ละเลยการวางใจให้ถูกต้อง ยิ่งกว่านั้นส่วนใหญ่ยังมุ่งหวังแต่เพียงความสุขทางโลก จนมองไม่เห็นว่ามีความสุขอันประเสริฐกว่านั้นที่บุญกุศลสามารถเอื้อให้เข้าถึงได้

บุญกุศลก็เช่นเดียวกับสิ่งดีงามทั้งหลาย กล่าวคือหากทำถูกย่อมก่อให้เกิดประโยชน์มากมาย แต่หากทำผิดก็เกิดโทษไม่น้อย ทั้งต่อตนเองและผู้อื่น หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งที่หวังว่าจะช่วยให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องมากขึ้นเกี่ยวกับการทำบุญ

ก่อนหน้านี้สำนักพิมพ์เนชั่นบุ๊คส์ได้จัดพิมพ์หนังสือ ๔ เล่มชุดในชุด “สร้างพลังบุญ” โดยจัดทำขึ้นจากบทสัมภาษณ์และข้อเขียนหรือคำบรรยายบางตอนของข้าพเจ้า พร้อมกับค้นคว้าข้อมูลบางส่วนมาประกอบเพื่อให้มีเนื้อหารอบด้านมากขึ้น และตรวจทานปรับปรุงเพิ่มเติมโดยข้าพเจ้า ในครั้งนี้สำนักพิมพ์ ฯ ได้ขออนุญาตนำเนื้อหาทั้ง ๔ เล่มมาสรุปและเรียบเรียงข้นใหม่ให้สั้นกระชับและจบในเล่มเดียว โดยตั้งชื่อใหม่ว่า สร้างพลังบุญ รวย สวย ฉลาด สุขภาพดี ทั้งนี้มีมีคุณฐิตกานต์ ธนาโอฬารเป็นบรรณาธิการดูแลเนื้อหาและภาพรวมทั้งเล่ม

หนังสือเล่มนี้แม้จะชื่อ สร้างพลังบุญ รวย สวย ฉลาด สุขภาพดี แต่ขอให้มั่นใจว่า หากเราทำบุญอย่างถูกต้อง เราจะเข้าถึงสิ่งที่ประเสริฐกว่าความรวย สวย ฉลาด และสุขภาพดี นั่นคือความสงบเย็นจากจิตที่ปล่อยวางและเป็นอิสระจากโลกธรรมทั้งปวง

พระไพศาล วิสาโล