กลับหน้าหลักหนังสือ
   หนังสือ > งานเขียน > เหนือความตาย จากวิกฤตสู่โอกาส
กลับหน้าแรก
ประเภท : งานเขียน

เหนือความตาย จากวิกฤตสู่โอกาส

ISBN
โดย
พระไพศาล วิสาโล
จัดพิมพ์โดย เครือข่ายพุทธิกา
พิมพ์ครั้งที่ ๑ ๒๕๔๘

 

 

พิมพ์ครั้งที่ ๒ ๒๕๕๔
จัดพิมพ์โดย เครือข่ายพุทธิกา
ขนาด 16 หน้ายกพิเศษ
จำนวน 176 หน้า

เนื้อหาภายในเล่มแบ่งเป็น 3 ภาค ภาคแรก เป็นบทความประกอบด้วย บททดสอบที่สำคัญที่สุดของชีวิต, เหนือความตาย, ตายดีมีสุข, การช่วยเหลือผู้ป่วยระยะสุดท้ายด้วยวิธีแบบพุทธ, ความตายในมิติทางสังคมและจิตวิญญาณ, และความตาย : กระบวนทัศน์ที่แปรเปลี่ยน ภาคที่สอง เป็นบทสนทนา ซึ่ง ประกอบด้วยบทสนทนากับผู้ป่วยและญาติ อาทิอเช่นอรักษาใจยามใกล้ตาย และเตรียมใจต้อนรับความเจ็บไข้และความตาย สำหรับภาคสุดท้าย เป็นบทสัมภาษณ์ พระไพศาล วิสาโล เกี่ยวกับเรื่องความตาย อาทิเช่น การเตรียมตัวตายอย่างมีสติ และตายอย่างไรจึงจะดีที่สุด

คำปรารภ

ความตายเป็นหน้าที่ของทุกชีวิต ไม่มีใครสามารถหลีกหนีหน้าที่ดังกล่าวไปได้ ผู้ที่พยายามทำเช่นนั้นนอกจากไม่ประสบผลแล้ว ยังถูกธรรมชาติลงโทษให้เป็นทุกข์หรือทุรนทุรายด้วย จะไม่ดีกว่าหรือหากเราพยายามทำหน้าที่ดังกล่าวให้ดีที่สุด ด้วยการเรียนรู้เกี่ยวกับความตายเสียแต่ต้นมือ และฝึกฝนตนให้พร้อมเผชิญกับความตายในขณะที่ยังปกติสุขอยู่

หน้าที่นั้นตามมาด้วยสิทธิเสมอ ผู้ที่เตรียมตัวตายด้วยใจที่พร้อม โดยตระหนักว่าความตายเป็นหน้าที่ตามธรรมชาติ ย่อมได้รับสิทธิคือการตายอย่างสงบและเข้าถึงสุคติ หรืออาจเข้าถึงภาวะหลุดพ้นจากวัฏสงสารเลยก็ได้ สิทธิดังกล่าวเป็นของทุกคนไม่เลือกว่า ผู้ใหญ่หรือเด็ก หญิงหรือชาย ยาจกหรือเศรษฐี และไม่เลือกด้วยซ้ำว่าจะตายที่ไหน ด้วยสาเหตุใด

ทั้ง ๆ ที่สิทธิดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับทุกคน แต่น้อยคนจะรู้ว่าตนมีสิทธิดังกล่าว ดังนั้นจึงเห็นความตายเป็นเรื่องน่าสะพรึงกลัว และพยายามทุกวิถีทางที่จะผลักไสความตายออกไปให้ไกลที่สุด แม้จะทุกข์ทรมานเพียงใดก็ตาม ในทางตรงข้ามหากเราประจักษ์ชัดว่าเรามีสิทธิที่จะตายอย่างสงบ และสิทธินี้ขึ้นอยู่การกระทำของเราเอง เราก็จะเห็นความสำคัญของการเตรียมตัวตายให้ดีที่สุด ไม่งอมืองอไม้หรือปล่อยเวลาให้ล่วงเลยไปโดยเปล่าประโยชน์

ความตายนั้นไม่ใช่เป็นแค่วิกฤตเท่านั้น หากยังเป็นโอกาสในทางจิตวิญญาณ ดังท่านอาจารย์พุทธทาสเรียกวาระสุดท้ายก่อนหมดลมว่าเป็น “นาทีทอง” ที่ไม่ควรปล่อยให้พลาด เพราะสามารถนำไปสู่ภาวะ “ดับเรา ดับตน ดลนิพพาน”ได้ ทุกวันนี้เรามีความรู้เกี่ยวกับความตายในแง่กายภาพมาก แต่ในแง่จิตใจนั้นเรากลับรู้น้อยมาก จึงควรที่จะทำความเข้าใจและใช้ประโยชน์จากความรู้ในแง่ดังกล่าวให้ได้มากที่สุด

เมื่อเจ็บไข้ได้ป่วย เราต้องอาศัยเทคโนโลยีเพื่อช่วยเหลือในทางกายภาพ แต่ในทางจิตใจนั้นสิ่งที่จะช่วยได้อย่างมากคือธรรมะ เทคโนโลยีนั้นทำได้อย่างมากแค่ผัดผ่อนความตายให้ไกลออกไปเท่านั้น แต่ในที่สุดก็หนีไม่พ้น ส่วนธรรมะนั้นสามารถทำให้เราเอาชนะความตายได้ คือนอกจากไม่ทุกข์หรือทุรนทุรายเพราะความตายแล้ว อาจจะช่วยให้เข้าถึงภาวะที่ไม่มีเราเป็น “ผู้ตาย” นี้ใช่ไหมที่เรียกว่า “เหนือความตาย” ความข้อนี้พระพุทธองค์ก็ได้ตรัสว่า “ถ้าได้อาศัยเราเป็นกัลยาณมิตรแล้ว ....สัตว์ที่มีความตายเป็นธรรมดา จะพ้นจากความตาย”

เนื้อหาของหนังสือเล่มนี้ว่าด้วยความตายในแง่มุมต่าง ๆ ประกอบด้วยบทความ บทสนทนา และบทสัมภาษณ์ โดยมุ่งให้เห็นถึงความสำคัญของการเตรียมตัวเตรียมใจให้พร้อมเผชิญกับความตาย รวมทั้งการใช้ธรรมเพื่อช่วยเหลือผู้ใกล้ตาย เนื้อหาเหล่านี้เคยตีพิมพ์ในที่อื่นมาแล้ว แต่ค่อนข้างกระจัดกระจาย ยากที่ผู้สนใจจะตามหาอ่านได้อย่างทั่วถึง ในครั้งนี้จึงนำมารวมพิมพ์ในที่เดียวกัน อย่างไรก็ตามการนำบทความที่เขียนหรือพูดในวาระต่าง ๆ มารวมไว้ในหนังสือเล่มเดียวกันนั้น ย่อมยากที่จะหลีกเลี่ยงข้อความหรือตัวอย่างที่ซ้ำซ้อนได้ หากผู้อ่านรู้สึกว่าเนื้อหาบางตอนซ้ำซากก็ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

ขออนุโมทนา โครงการเผชิญความตายอย่างสงบ เครือข่ายพุทธิกา และสำนักพิมพ์มูลนิธิโกมล คีมทองที่สนับสนุนให้มีการพิมพ์หนังสือเล่มนี้ เพื่อประโยชน์แก่คนวงกว้าง นอกเหนือจากการจัดอบรมแก่ผู้สนใจอย่างสม่ำเสมอตลอดสองปีที่ผ่านมา โดยได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากเสมสิกขาลัย ขอให้หนังสือเล่มนี้มีส่วนช่วยให้ผู้อ่านเกิดความไม่ประมาทในชีวิต และตระหนักถึงความสำคัญของการฝึกฝนตนให้พร้อมเผชิญกับความตาย จนสามารถเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสแห่งความสงบเย็นทางจิตใจได้ในที่สุด

พระไพศาล วิสาโล
๙ พฤศจิกายน ๒๕๔๘

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved