กลับหน้าหลักหนังสือ
   หนังสือ > งานเขียน > บุญที่ถูกลืม
กลับหน้าแรก
ประเภท : งานเขียน

ชุดโลกร้อน เย็นธรรม ลำดับที่ ๓
บุญที่ถูก
ลืม

โดย พระไพศาล วิสาโล
สำนักพิมพ์ โพสต์บุคส์
พิมพ์ครั้งที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๕๒

ไม่เพียงความใจบุญหรือความเป็นพุทธเท่านั้น แม้กระทั่งความเป็นมนุษย์ก็วัดกันที่ว่า เราปฏิบัติอย่างไรกับคนที่อยู่ต่ำกว่าเราหรือมีอำนาจน้อยกว่าเรา

คำปรารภ

หากสรุปอย่างสั้น ๆ ด้วยคำของท่านอาจารย์พุทธทาส ชีวิตที่ดีงามคือชีวิตที่ “สงบเย็นและเป็นประโยชน์” ความสงบเย็นนั้นย่อมทำให้ชีวิตมีความสุข แต่จะสงบเย็นได้ก็ต้องดำเนินชีวิตอยู่บนความถูกต้อง นั่นคือละเว้นความชั่ว ทำความดี และทำจิตใจให้บริสุทธิ์ ห่างไกลจากเครื่องเศร้าหมอง และเข้าใจความจริงของชีวิต จนสามารถวางใจได้อย่างถูกต้องต่อสรรพสิ่ง เมื่อนั้นย่อมไม่มีสิ่งใดรบกวนจิตใจให้ร้อนรุ่มหรือเป็นทุกข์ได้เลย

อย่างไรก็ตาม “สงบเย็น”อย่างเดียวย่อมไม่พอ เราควรทำตนให้เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นด้วย จะว่าไปแล้วผู้ที่สงบเย็นอย่างแท้จริง ย่อมปราศจากความเห็นแก่ตัว จึงพร้อมจะช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่นอย่างเต็มที่ โดยไม่ปรารถนาสิ่งตอบแทน และเมื่อเพียรพยายามอย่างเต็มที่ หากไม่สำเร็จก็ไม่เป็นทุกข์ ไม่คับข้องหมองใจ เพราะเข้าใจความจริงว่าทุกอย่างเป็นไปตามเหตุปัจจัย ไม่อยู่ในอำนาจที่ใครจะควบคุมหรือบังคับให้เป็นไปตามใจได้

วิถีสู่ชีวิตที่ “สงบเย็นและเป็นประโยชน์” สามารถรวมลงที่คำ ๆ เดียวคือ “บุญ” แต่ทุกวันนี้ความเข้าใจของชาวพุทธเกี่ยวกับ “บุญ” มีความหมายคับแคบลง อีกทั้งแรงจูงใจในการทำบุญก็ผิดเพี้ยน จนกลายเป็นการสนองความเห็นแก่ตัว และละเลยผู้อื่น อันที่จริงนอกจากคำว่า “บุญ” แล้ว แนวคิดอื่น ๆ ก็เข้าใจผิดพลาดคลาดเคลื่อนกันมาก เช่น “กรรม” และ “ธรรมะ” ทั้งหมดนี้ทำให้ชาวพุทธจำนวนไม่น้อยมีชีวิตที่เหินห่างจากภาวะ “สงบเย็นและเป็นประโยชน์” นอกจากจะทำให้ตนไม่ได้รับประโยชน์จากชีวิตอย่างเต็มที่แล้ว ยังนำไปสู่การทอดทิ้งสังคม ทำให้สังคมอยู่ในภาวะเสื่อมถอยมากขึ้น

ชีวิตที่สงบเย็น และสังคมที่สงบสันติ เกิดขึ้นได้หากชาวพุทธเข้าใจและปฏิบัติอย่างถูกต้อง
ไม่ว่าเรื่อง บุญ กรรม และธรรมะ จนนำไปสู่การพัฒนาตนและช่วยเหลือสังคมควบคู่กันไป

บุญที่ถูกลืม เป็น ๑ ใน ๓ ของหนังสือชุด โลกร้อน เย็นธรรม ซึ่งรวมบทความของผู้เขียนตั้งแต่ปี ๒๕๔๖-๒๕๕๒ ส่วนใหญ่คัดสรรมาจากคอลัมน์ “มองอย่างพุทธ” ซึ่งตีพิมพ์ในมติชนรายวันทุกวันอาทิตย์ที่ ๓ ของเดือน อีกส่วนนำมาจากคอลัมน์ “จิตวิวัฒน์” ในมติชนรายวันเช่นเดียวกัน อีก ๒ เล่มในชุดนี้ได้แก่ ศาสนาประจำใจ และ ไม่มีคำว่าสายเกินไป

แต่ละเล่มมีจุดเน้นแตกต่างกันไป กล่าวคือ บุญที่ถูกลืม เน้นเรื่องการทำความเข้าใจอย่างถูกต้องเกี่ยวกับหลักธรรมสำคัญทางพุทธธรรม ศาสนาประจำใจ เน้นเรื่องบทบาทของพุทธศาสนาสถาบันสงฆ์ และท่าทีของชาวพุทธในโลกสมัยใหม่ ส่วน ไม่มีคำว่าสายเกินไป เน้นเรื่องการพัฒนาตนและการวางใจท่ามกลางสังคมที่เต็มไปด้วยความขัดแย้ง

หนังสือชุดโลกร้อน เย็นธรรม สำเร็จได้ก็ด้วยความเอื้อเฟื้อของคุณนิภา เผ่าศรีเจริญ ซึ่งไม่เพียงริเริ่มและสนับสนุนให้มีหนังสือชุดนี้เท่านั้น หากยังรับเป็นบรรณาธิการต้นฉบับให้ด้วย พร้อมกันนี้ขอขอบคุณสำนักพิมพ์โพสต์บุ๊คส์ที่เห็นหนังสือชุดนี้มีคุณค่าควรแก่การเผยแพร่ให้กว้างขวาง หวังว่าผู้อ่านจะได้รับประโยชน์สมความมุ่งหวังของผู้จัดพิมพ์

พระไพศาล วิสาโล
๘ กรกฎาคม ๒๕๕๒
วันเข้าพรรษา

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved