กลับหน้าหลักหนังสือ
   หนังสือ > งานเขียน > คำตอบ
กลับหน้าแรก
ประเภท : งานเขียน

คำตอบ
โดย พระไพศาล วิสาโล

พิมพ์ครั้งที่ ๑ ๒๕๖๒
จัดพิมพ์โดย กลุ่มเพื่อนอรุณ

คำปรารภ

“ปุจฉา”หรือการการตั้งคำถาม เป็นบ่อเกิดแห่งความรู้  ผู้รู้แต่โบราณจึงถือว่าปุจฉาเป็นหนึ่งใน “หัวใจนักปราชญ์” ซึ่งเรียกย่อ ๆ ว่า สุ  จิ ปุ ลิ (ฟัง คิด ถาม และเขียน)  วิธีการทั้ง ๔ ประการนี้มักจะตามมาด้วยกัน เริ่มต้นด้วยการฟัง(หรืออ่าน)  แต่ฟังแล้วหากไม่คิดใคร่ครวญ ก็เกิดประโยชน์น้อย  สิ่งที่ได้ฟังหรืออ่านอย่างมากก็เป็นแค่ความรู้ชั้นสอง (หรืออาจเป็นความรู้ที่ผิด  หนักกว่านั้นก็คือความเท็จหรือข่าวลือ) เมื่อใคร่ครวญแล้ว ย่อมเกิดคำถาม ทำให้แสวงหาคำตอบเพิ่มเติม เกิดความรู้หรือความคิดใหม่  ยิ่งลงมือบันทึกด้วยแล้ว ก็ทำให้คิดชัดขึ้น หรือเกิดความเข้าใจที่กระจ่างขึ้น

สำหรับผู้ใฝ่ธรรม สุ จิ ปุ ลิ ก็มีความสำคัญเช่นกัน  แต่ที่ขาดไม่ได้ก็คือข้อที่ ๕ ได้แก่ ปะ หรือปฏิบัติ หากรู้หรือเข้าใจข้ออรรถข้อธรรมชัดแล้วไม่ปฏิบัติ ก็ย่อมเกิดประโยชน์น้อย หรืออาจกลายเป็นโทษด้วยซ้ำ เพราะทำให้เกิดความสำคัญตนว่าเก่ง ฉลาด ตามมาด้วยการยกตนข่มท่าน ซึ่งเป็นการเพิ่มพูนกิเลส(ที่ชื่อว่ามานะ)ให้มากขึ้น

ว่าเฉพาะปุจฉา ปกติเวลามีการแสดงธรรม  ผู้คนส่วนใหญ่มักให้ความสนใจกับการฟัง แต่ไม่ค่อยมีการซักถาม  อาจเป็นเพราะไม่ต้องการเป็นจุดเด่นในที่สาธารณะ หรือเพราะคิดว่าคำถามของตนเป็นเรื่องส่วนตัวที่ไม่อยากให้ผู้อื่นรับรู้  ด้วยเหตุนี้บ่อยครั้งที่เมื่อข้าพเจ้าแสดงธรรมจบ รายการก็ยุติแต่เพียงเท่านั้นเพราะไม่มีคนตั้งคำถาม

อย่างไรก็ตามเมื่อช่องทางการสื่อสารเปลี่ยนไป  หลังจากที่มีเว็บไซต์และโซเชียลมีเดีย อย่าง เฟซบุ๊ค เป็นสื่อเผยแพร่ธรรม  ข้าพเจ้าพบว่ามีคำถามจากผู้อ่านมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีเพจชื่อ “ข้อธรรมคำสอน พระไพศาล วิสาโล” (www.facebook.com/visalo) ซึ่งมีมิตรสหายท่านหนึ่งเป็นผู้ก่อตั้งและดูแล  คำถามเหล่านี้มีจำนวนไม่น้อยที่ถามแทนใจผู้คนอีกมากซึ่งมีปัญหาอย่างเดียวกัน คำตอบของข้าพเจ้าเมื่อปรากฏในเพจดังกล่าวจึงเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นด้วย มิใช่แก่เจ้าของคำถามเท่านั้น  แม้กระนั้นข้าพเจ้าก็ต้องขอออกตัวในที่นี้ว่า มีคำถามมากมายที่เป็นเรื่องวิถีชีวิตและความสัมพันธ์ของฆราวาสโดยตรง  ซึ่งข้าพเจ้ามีประสบการณ์ตรงน้อยมาก ความเห็นหรือคำแนะนำที่ให้ไปจึงมีข้อจำกัดอยู่มากและอาจผิดพลาดด้วยซ้ำ  อันที่จริงข้อจำกัดดังกล่าวครอบคลุมไปถึงคำตอบของข้าพเจ้าในเรื่องอื่น ๆ ด้วย รวมทั้งเรื่องที่เกี่ยวกับธรรมและพุทธศาสนา วิจารณญาณในการอ่านจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกท่านควรมี

“ปุจฉา-วิสัชนา” ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของเพจดังกล่าวอยู่หลายปี  รวมแล้วหลายร้อยคำถาม-คำตอบ  ต่อมาได้การคัดเลือกปุจฉา-วิสัชนาดังกล่าวมารวมพิมพ์เป็นเล่มในวาระโอกาสต่าง ๆ กัน รวมแล้ว ไม่น้อยกว่า ๖ เล่ม  โดยที่ส่วนหนึ่งนำไปตีพิมพ์ซ้ำในหนังสือพิมพ์ คม ชัด ลึก ด้วย

บัดนี้คุณสุภาพร พัฒนาศิริ แจ้งความประสงค์ขอนำปุจฉา-วิสัชนาเหล่านี้บางส่วนมาตีพิมพ์รวมเล่มเพื่อแจกเป็นธรรมทาน  โดยจัดกลุ่มเนื้อหาเป็น ๗ บท และมีคำเกริ่นนำของข้าพเจ้าในทุกบทด้วย ยิ่งกว่านั้นยังมีภาพประกอบของ “เพลงดาบแม่น้ำร้อยสาย” ซึ่งช่วยให้หนังสือน่าอ่านมากขึ้น   ในส่วนเนื้อหา มีปุจฉา-วิสัชนาจำนวนมากที่ไม่เคยรวมพิมพ์อยู่ในเล่มใดมาก่อน อีกทั้งยังบรรจุปุจฉาและวิสัชนาของข้าพเจ้าไว้มากที่สุด

ขออนุโมทนาในกุศลเจตนาและวิริยะของคุณสุภาพรและคณะ รวมทั้ง “เพลงดาบแม่น้ำร้อยสาย” ที่มีส่วนร่วมในหนังสือเล่มนี้จนสำเร็จเป็นรูปเล่ม  หวังว่าหนังสือเล่มนี้จะช่วยจุดประกายให้ผู้อ่านคิดต่อจนพบคำตอบของตนเอง หรือเกิดคำถามที่นำไปสู่การแสวงหาทางออกด้วยตนเองจนผ่านพ้นปัญหาต่าง ๆ ไปได้ด้วยดี

พระไพศาล วิสาโล
๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๒

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved