หน้ารวมบทความ
   บทความ > นิตยสารซีเคร็ต >
ทุกข์เพราะใจ ใช่ใครทำ
กลับหน้าแรก


นิตยสารซีเครท
:  Vol.7 No.162 26 March 2015
Joyful Life & Peaceful Death

ทุกข์เพราะใจ ใช่ใครทำ
พระไพศาล วิสาโล

เมื่อจีนยาตราทัพเข้ายึดครองธิเบตเมื่อ ๕๐ ปีที่แล้ว  ท่านลาเซ ริมโปเช ประสบชะตากรรมเช่นเดียวกับชาวธิเบตอีกมากมาย  ทหารจีนต้องการให้ท่านละทิ้งพุทธศาสนาและหันมาสมาทานลัทธิคอมมิวนิสม์ แต่ท่านปฏิเสธ ท่านจึงถูกคุมขังและทรมานเป็นเวลานานกว่า ๒๐ ปีจนร่างกายพิการ  เมื่อได้รับอิสรภาพท่านได้ดั้นด้นข้ามพรมแดนเพื่อมาลี้ภัยในอินเดีย

เคยมีคนถามท่านว่า ตอนที่ถูกคุมขังในธิเบตนั้นท่านกลัวอะไรมากที่สุด  แทนที่ท่านจะพูดถึงการทรมานของทหารจีน  ท่านกลับตอบว่า ท่านกลัวว่าจะโกรธคนที่ทำร้ายท่าน

สำหรับชาวพุทธ ความโกรธเกลียดนั้นน่ากลัวอย่างมากเพราะสามารถผลักดันให้เราทำบาปด้วยการประทุษร้ายผู้อื่น     ใครทำร้ายเรา เขาก็ต้องรับกรรมของเขา  แต่ถ้าเราทำร้ายคนอื่น บาปนั้นก็จะตามติดเราไปและจะต้องชดใช้เมื่อไรก็ไม่รู้  ใครทำร้ายเราจึงไม่เลวร้ายเท่ากับเราทำร้ายคนอื่น

แต่ท่านลาเซคงมีเหตุผลมากกว่านั้น  เมื่อทหารจีนทรมานท่าน ท่านก็ทุกข์แต่กาย   แต่เมื่อใดที่ท่านรู้สึกโกรธคนที่ทำร้ายท่าน  ท่านไม่เพียงทุกข์กายเท่านั้น  แต่ยังทุกข์ใจด้วยเพราะถูกความโกรธเผาลน  ทุกข์กายนั้นยังพอไหว ส่วนทุกข์ใจนั้นสร้างความทรมานอย่างมาก  และนั่นคือสิ่งที่ท่านไม่อยากให้เกิดขึ้นกับท่าน

ท่านลาเซคงอยากจะบอกว่า ทหารจีนนั้นทำได้อย่างมากก็คือทำร้ายร่างกายท่าน แต่ทำให้ท่านทุกข์ใจไม่ได้ แต่เมื่อใดที่ท่านปล่อยให้ความโกรธครอบงำใจ ความทุกข์ทรมานก็จะตามมา  ดังนั้นสิ่งที่ท่านพยายามทำก็คือรักษาใจไม่ให้โกรธผู้ที่ทรมานท่าน

พูดอีกอย่างก็คือ ใครทำร้ายเราเพียงใดก็ไม่ทำให้ทุกข์ได้หากใจไม่ยินยอมหรือร่วมมือด้วย  เรียกว่า ตบมือข้างเดียวไม่ดัง   อย่างไรก็ตามผู้คนส่วนใหญ่เมื่อมีความทุกข์ใจก็มักจะโทษสิ่งภายนอก เช่น เพื่อนร่วมงาน  เจ้านาย ลูกน้อง จราจรที่แน่นขนัด ดินฟ้าอากาศ สภาวะเศรษฐกิจ ฯลฯ แต่ลืมมองไปว่าใจเราเองก็มีส่วนร่วมอย่างมาก เช่น ปล่อยให้ความหงุดหงิด โกรธเคือง มารบกวนจิตใจ

สิ่งภายนอกนั้นทำได้อย่างมากก็คือบีบคั้นร่างกาย พรากของหวงและคนรักไปจากเรา ทำให้การงานสะดุด  แต่ไม่สามารถทำให้เราทุกข์ใจได้เลย    มันทำได้แค่ชวนให้เราขัดใจ เศร้าโศก  กลัดกลุ้ม วิตกกังวล  แต่เราไม่รับ “คำชวน”ของมันก็ได้  นั่นหมายความว่า จะทุกข์ใจหรือไม่ อยู่ที่ใจเรา 

สิ่งภายนอกนั้นเราควบคุมได้ยาก  จริงอยู่ใจเราก็ควบคุมไม่ได้เช่นกัน แต่เราสามารถดูแลรักษาใจได้มากกว่าสิ่งนอกตัว   ดังนั้นเมื่อใดที่มีความทุกข์ใจ แทนที่จะเรียกร้องหรือพยายามบงการให้สิ่งภายนอกเป็นไปตามใจเรา  จะไม่ดีกว่าหรือหากเราหันมาจัดการกับใจของเรา เริ่มต้นด้วยการคาดหวังสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริง  ยอมรับทุกสิ่งเมื่อเกิดขึ้นแล้ว และมีสติรู้เท่าทันอารมณ์อกุศลต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเมื่อมีอะไรมากระทบหรือเมื่อเกิดเหตุการณ์เลวร้ายเกิดขึ้น

ใครทำอะไรเราก็ไม่เลวร้ายเท่ากับใจที่วางไว้ผิด  แต่หากวางใจไว้ถูกแล้ว  ไม่ว่าอะไรก็ไม่สามารถยัดเยียดความทุกข์ หรือขโมยความปกติสุขไปจากเราได้

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster   
สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
บทความ โดย Phra Paisal Visalo อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ http://www.visalo.org/article/secret255711.htm.