หน้ารวมบทความ
   บทความ > นิตยสาร Kids & Family > กลางใจคือชัยภูมิ
กลับหน้าแรก
 

นิตยสาร : Kids & Family
Vol. : มกราคม ๒๕๔๘

คอลัมน์ Last Page : กลางใจคือชัยภูมิ
By : รินใจ
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

หนึ่งในบรรดาสถานท่องเที่ยวอันลือชื่อของศรีลังกาคือ“สีคิริยา” ภาพจิตรกรรมประดับเพิงผาของภูเขาสีคิริยาเป็นที่รู้จักทั่วโลกจนกลายเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของศรีลังกา แม้จะผ่านลมผ่านฝนมานานกว่า ๑,๕๐๐ ปีแต่ภาพนางอัปสรเกือบ ๑๐ ภาพก็ยังคงความงดงามอ่อนช้อยแห่งเส้นและความโชติช่วงแห่งสีไว้เกือบสมบูรณ์ ใครเห็นก็อดทึ่งไม่ได้ที่ศิลปะอันวิเศษสุดมาซ่อนตัวอยู่ในชะง่อนผาอันสูงชันที่ต้องปีนป่ายไปเท่านั้นถึงจะได้เห็น

ย้อนหลังไปเมื่อ ๑๕ ศตวรรษที่แล้ว ภาพอันบรรเจิดเหล่านี้มิใช่มีแค่สิบ แต่มีนับร้อยนับพันประดับเรียงรายอยู่รอบภูเขา ทั้งนี้เพราะเวลานั้นสีคิริยาถูกสถาปนาให้เป็นพระราชวังของกษัตริย์ลังกานามกัสสปะ กษัตริย์พระองค์นี้ได้เนรมิตภูเขาทั้งลูกให้เป็นเสมือนวิมานบนพื้นพิภพ

นอกจากภาพประดับและหินสลักอันงดงามแล้ว ครั้งหนึ่งสีคิริยาเคยขึ้นชื่อว่ามีอุทยานที่ยิ่งใหญ่ตระการตา มีทั้งอุทยานน้ำ อุทยานหิน และอุทยานขั้นบันได จัดวางอย่างเป็นระเบียบแต่ซับซ้อนกินเนื้อที่หลายร้อยไร่หน้าเชิงเขา ใช่แต่เท่านั้นบนยอดสุดของภูเขาซึ่งอยู่สูงถึง ๒๐๐ เมตร ยังมีอุทยานนานาชนิดผสมผสานกัน แต่ขนาดย่อมลงมา

กล่าวกันว่าในอุทยานน้ำเบื้องล่างนั้นเคยเป็นที่สรงสนานของนางสนมกำนัลใน ใกล้ ๆ เป็นพลับพลาที่พระเจ้ากัสปปะเสด็จมาดูนางสนม และเลือกผู้ที่ทรงพอพระทัยไปปรนนิบัติ หาไม่ก็เสด็จมาเที่ยวชมอุทยานเพื่อความเพลิดเพลินเจริญใจ

อย่างไรก็ตามที่ประทับของพระองค์จริง ๆ แล้วอยู่บนยอดเขาซึ่งสูงชันมาก ภูเขาสีคิริยานั้นมองจากที่ไกลมีลักษณะคล้ายก้อนหินรูปสี่เหลี่ยมตั้งตระหง่านอยู่โดดเดี่ยวบนที่ราบกว้างใหญ่ หน้าผาเป็นหินล้วน ๆ แทบไม่มีต้นไม้ขึ้นเลย บันไดนั้นต้องสกัดจากหน้าผาซึ่งชันขนาด ๘๐ องศา เพียงแค่เดินตัวเปล่าก็แทบจะไปไม่ถึงยอดแล้ว

เขาสูงอย่างนี้เหมาะสำหรับการตั้งศาสนสถานมากกว่า แต่เหตุใดพระเจ้ากัสสปะจึงเลือกยอดเขาสีคิริยาเป็นที่ตั้งพระราชวัง ไม่ใช่เพราะว่าทรงต้องการอยู่ใกล้สวรรค์หรือทำตนประหนึ่งเทพดอก สาเหตุที่แท้จริงก็คือทรงต้องการอยู่ในชัยภูมิที่ปลอดภัยจากอริราชศัตรูให้มากที่สุด

อริราชศัตรูนั้นมิใช่ใครที่ไหน หากเป็นอนุชาของพระองค์ผู้มีนามว่าโมคคัลลานะ พระเจ้ากัสสปะนั้นไม่เพียงแย่งราชสมบัติจากพระอนุชาเท่านั้น หากยังทำสิ่งที่เลวร้ายกว่านั้นคือสังหารพระราชบิดา พระเจ้าธาตุเสนะนั้นทรงตั้งพระทัยมอบราชสมบัติให้แก่เจ้าชายโมคคัลลานะซึ่งประสูติจากอัครมเหสี เจ้าชายกัสสปะซึ่งประสูติจากหญิงสามัญชนจึงจับพระราชบิดาขังคุกแล้วโบกปูนปิดทั้งเป็น


แม้จะได้ราชสมบัติแล้วแต่ก็ยังไม่รู้สึกปลอดภัย เพราะพระอนุชาหนีไปได้ พระเจ้ากัสสปะจึงทรงย้ายราชธานีจากอนุราธปุระมายังสีคิริยา เพราะทรงเห็นว่าเป็นทำเลที่เหมาะแก่การป้องกันภัยคุกคามได้ดีที่สุด

ตลอด ๑๔ ปีที่ครองราชย์ พระเจ้ากัสสปะทรงกริ่งเกรงอยู่ตลอดเวลาว่าพระอนุชาจะมาทวงพระราชบัลลังก์คืน คนที่ต้องระวังตัวระแวงภัยขนาดนี้ แม้มีอุทยานที่งดงามตระการตาเพียงใด น่าสงสัยว่า จะหาความสุขสงบในจิตใจได้หรือ ถึงจะมีนางสนมกำนัลในมาปรนเปรอนับร้อย ก็คงยากที่จะพบกับความสุขที่แท้จริงได้

สีคิริยานั้นดูเผิน ๆ เหมือนวิมานบนพื้นพิภพ แต่จริง ๆ แล้วมันคือป้อมปราการที่มีการป้องกันอย่างแน่นหนาที่สุดในยุคนั้น พระเจ้ากัสสปะทรงเลือกจุดที่สูงที่สุด เข้าถึงยากที่สุดด้วยคิดว่าจะให้ความมั่นคงปลอดภัยได้ แต่ในที่สุดก็ทรงพบความจริงว่าป้อมปราการดังกล่าวไม่สามารถคุ้มภัยได้อย่างแท้จริง เมื่อวันที่ทรงกริ่งเกรงมาถึง พระอนุชายาตราทัพมาชิงพระราชบัลลังก์คืน พระเจ้ากัสสปะไม่สามารถต้านทานได้ ครั้นภัยใกล้มาถึงตัวก็ทรงปลงพระชนม์บนยอดเขานั้นเอง นับแต่นั้นสีคิริยาก็ถึงแก่กาลเสื่อมสลาย

เมื่อได้ทำบาปมหันต์เสียแล้ว แม้แต่ภูเขาสูงที่สุด ปราการที่แน่นหนามากที่สุด หรือกองทัพที่เกรียงไกรที่สุด ก็ไม่สามารถเป็นหลักประกันแห่งความมั่นคงปลอดภัยได้อย่างแท้จริง ความดีต่าง หากที่ช่วยให้คนเราอยู่อย่างไม่ทุกข์ร้อนและไม่ต้องหวาดระแวงอันตราย ดียิ่งกว่านั้นก็คือการทำใจให้มั่นคง มีสติและปัญญาเป็นเครื่องคุ้มภัย

ไม่มีปราการใดที่ให้ความมั่นคงปลอดภัยได้ดีเท่ากับปราการในจิตใจ อันตรายจากภายนอกนั้นเราไม่อาจควบคุมป้องกันได้ตลอด บางครั้งเราก็ทำอะไรกับมันไม่ได้เลย แต่มีสิ่งหนึ่งที่เราสามารถทำได้ นั่นคือรักษาใจไม่ให้ทุกข์ เมื่อรู้จักรักษาใจด้วยปราการแห่งธรรมแล้ว แม้แต่ความเจ็บ ความแก่ และความตายก็ไม่สามารถทำอะไรเราได้ นี้ใช่ไหมคือความปลอดภัยที่แท้จริง

แทนที่จะหลบไปหาชัยภูมิบนภูเขาหรือหลังกำแพงหนา มาแสวงหาชัยภูมิในจิตใจของเรากันมิดีกว่าหรือ

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved