หน้ารวมบทความ
   บทความ > นิตยสารข้ามห้วงมหรรณพ >โยมถามพระตอบ ตอนที่ ๙
กลับหน้าแรก

โยมถามพระตอบ ตอนที่ ๙
พระไพศาล วิสาโล

นิตยสารข้ามห้วงมหรรณพ
ฉบับที่ ๑๕ กันยายน - ตุลาคม ๒๕๕๙

คำถามที่ ๑. กราบนมัสการพระอาจารย์ที่เคารพ หากต้องดูแลญาติผู้ใหญ่ที่ป่วย ซึ่งมีอาการคิดมาก จิตตก และมักจะคิดวนอยู่กับเรื่องเดิมๆ อยู่เสมอนั้น โยมควรจะมีวิธีดูแลผู้ป่วยและใจตนเองอย่างไรคะ เพราะยิ่งดูแลยิ่งรู้สึกหดหู่และจิตตกตามไปด้วยค่ะ กราบขอบพระคุณพระอาจารย์เป็นอย่างยิ่งค่ะ

ตอบ คุณควรพยายามชักนำให้เขากลับมาอยู่กับปัจจุบัน หันมาชื่นชมหรือยินดีกับสิ่งที่มีอยู่รอบตัว  มองเห็นสิ่งดี ๆ ที่มีอยู่กับตัว  มีความสุขกับสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ ในปัจจุบัน  รวมทั้งชวนให้เขาระลึกถึงความดีที่เคยทำหรือสิ่งเขาภาคภูมิใจ

เป็นธรรมดาของผู้ป่วย ใจมักจะลอยไปอดีตบ้าง ไหลไปอนาคตบ้าง เพราะนอนอยู่เฉย ๆ ไม่มีอะไรทำ จิตจึงฟุ้งซ่านได้ง่าย และมักหลงวนอยู่กับเรื่องเดิมที่ฝังใจ (ซึ่งมักเป็นเรื่องลบมากกว่าเรื่องบวก)   ผู้ดูแลจึงควรหาเวลาสนทนาพูดคุยกับเขาอยู่เนือง ๆ   หรือชวนให้ทำสิ่งที่เป็นกุศล เช่น สวดมนต์  ถ้าทำด้วยกันได้ก็จะดี อย่าปล่อยให้เขาทำคนเดียว  วิธีนี้จะดีต่อผู้ดูแลด้วย  เมื่อเขาเริ่มคุ้นเคยแล้ว ก็ชวนเขาทำสมาธิด้วยกัน แม้ ๕ นาทีก็ยังดี แต่ควรทำบ่อย ๆ เป็นกิจวัตร จะช่วยให้เขามีสติดีขึ้น

ส่วนคุณเองก็ควรหมั่นดูใจตนเองบ้าง  ดูแลผู้อื่นแล้ว อย่าลืมรักษาใจตนเองด้วย อย่าปล่อยใจจมอยู่กับอดีต/อนาคต หรืออารมณ์ที่เศร้าหมอง พยายามรู้ทันความคิดและอารมณ์ดังกล่าวให้รวดเร็ว แล้วพาใจกลับมาอยู่กับปัจจุบัน  เวลาทำอะไร ใจก็อยู่กับสิ่งนั้น อย่าเพิ่งไปคิดถึงสิ่งที่ยังมาไม่ถึง จะทำให้วิตกกังวลหรือเครียดได้ง่าย 

หากทำได้อย่าที่ว่ามา แม้จะเหนื่อยกาย แต่ใจไม่เหนื่อย  แล้วอย่าลืมหาเวลาพักผ่อนหรือปลีกตัวจากการดูแลบ้าง  จิตใจจะได้ผ่อนคลาย  ที่สำคัญคือเมื่อถึงเวลาพักก็ควรพักจริง ๆ คือพักทั้งกายและใจ  อย่าเอาเรื่องผู้ป่วยมาคิดให้เป็นกังวล  วางเขาลงไปจากใจบ้าง โดยเฉพาะเวลาที่ไม่ได้อยู่ดูแลเขา

ควรเตือนใจตนเองบ้าง ว่าหากเห็นว่าเขาไม่ควรคิดมากหรือวนอยู่กับเรื่องเดิม ๆ  คุณก็ไม่ควรทำอย่างนั้นกับตนเอง

คำถามที่ ๒. กราบนมัสการพระอาจารย์ไพศาลที่เคารพ ก่อนอื่นโยมกราบขออภัยหากคำถามนั้นไม่เหมาะสมค่ะ โยมอยากทราบว่าจะบาปไหมคะ หากนำหนังสือธรรมะเข้าไปอ่านระหว่างทำธุระในห้องน้ำ กราบขอบพระคุณพระอาจารย์เป็นอย่างยิ่งที่เมตตาชี้แนะค่ะ

ตอบ คุณนำหนังสือธรรมะไปอ่าน ไม่ว่าในห้องพระ ห้องนอน หรือห้องน้ำ  รวมทั้งไม่ว่าในท่าใด นั่ง ยืน หรือนอน  หากทำด้วยความเคารพในธรรม เห็นคุณค่าของธรรม มีความใฝ่รู้ในธรรม ย่อมไม่เป็นบาป เพราะเป็นการกระทำด้วยจิตที่เป็นกุศล  จะว่าไปแล้วการทำเช่นนั้นดีกว่าการปล่อยใจให้ฟุ้งซ่าน จนเป็นอกุศลหรือเกิดความทุกข์  (ซึ่งมักเกิดกับผู้คนเวลาทำกิจส่วนตัวในห้องน้ำ)  การทำอะไรก็ตามเพื่อให้จิตเป็นกุศล เกิดสติและปัญญา ย่อมเป็นสิ่งดีทั้งนั้น ไม่ว่าอยู่ในสถานที่ใดเวลาใดก็ตาม

คำถามที่ ๓. กราบนมัสการพระอาจารย์ไพศาลที่เคารพ หากที่บ้านทำธุรกิจที่ผิดศีล คือขายสุรา และหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องช่วยขายด้วยในบางครั้ง ผมไม่อยากขาย ไม่อยากผิดศีล แต่ก็ห้ามคนที่บ้านไม่ได้ ผมควรจะทำอย่างไรดีครับ หากคิดว่าสักแต่ขายตามหน้าที่ อย่างนี้จะได้ไหมครับ กราบขอบพระคุณพระอาจารย์มากครับ

ตอบ หากคุณเลี่ยงไม่ได้ จำต้องขายเหล้าด้วยความจำเป็น ก็ควรทำด้วยใจที่ไม่ยินดี หรือไม่ดีใจที่มีเงินเข้าร้าน  ขณะเดียวกันก็ควรหาทางช่วยเหลือทางบ้านให้ห่างไกลจากธุรกิจชนิดนี้เท่าที่จะทำได้  เช่น ชี้ให้เห็นโทษที่เกิดจากเหล้า ไม่ว่าโทษที่เกิดกับผู้ซื้อ(หรือผู้บริโภค) และโทษที่เกิดกับผู้ขาย รวมทั้งแนะนำทางเลือกที่ดีกว่าการขายเหล้า

ผู้ค้าเหล้าจำนวนมากขายสินค้าชนิดนี้เพราะเห็นว่ารายได้ดี  ทำกำไรได้มากกว่าสินค้าชนิดอื่น  จำนวนไม่น้อย “เสพติด”กำไรที่ได้จากเหล้า จนถอนตัวได้ยาก  ในกรณีเช่นนั้นควรใช้วิธีค่อย ๆ “ถอน”  คือ ขายให้น้อยลง (หรือสั่งเข้าร้านให้น้อยลง)  แล้วหาสินค้าหรือธุรกิจชนิดอื่นมาทดแทน หากมีความเพียร ทุ่มเทเวลาและสติปัญญาให้กับสินค้าหรือธุรกิจชนิดใหม่มากขึ้น ในที่สุดก็จะทำรายได้ทดแทนเหล้าได้  ถ้าคุณมีกำลังก็ลองหาสินค้าตัวใหม่มาเข้าร้าน  หรือทำธุรกิจอย่างใหม่มาเสริม หากทำได้ดี  จนครอบครัวของคุณเห็นว่าเป็นทางเลือกที่ดีกว่าหรือน่าสนใจกว่า ก็ง่ายที่เขาจะเลิกขายเหล้าและมาทำธุรกิจใหม่ดังกล่าว

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved