ปุจฉา-วิสัชนา > หายใจผิดจังหวะ เวลาทำสมาธิ
กลับหน้าแรก

หายใจผิดจังหวะ เวลาทำสมาธิ

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 12 พฤศจิกายน 2012
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา

นมัสการพระอาจารย์ค่ะ ดิฉันอยากถามเรื่องการนั่งสมาธิค่ะ คือดิฉันต้องการนั่งสมาธิแต่ไม่สามารถนั่งได้โดยเฉพาะการนั่งโดยการกำหนดลมหายใจ ปัญหามีอยู่ว่า เวลานั่งสมาธิและเพ่งไปที่การหายใจเมื่อไหร่ดิฉันจะหายใจไม่ถูกจังหวะ ไม่ถูกธรรมชาติของการหายใจ ลักษณะคล้ายคนหายใจไม่เป็น แล้วพยายามหายใจ ทำให้เหนื่อย ขาดอากาศ แน่นหน้าอก และทรมาน พอเปลี่ยนมาเพ่งการยุบพองที่ท้องตามการหายใจ ก็เป็นแบบเดียวกันอีก ในที่สุดก็ต้องเลิกทำ เพราะนั่งสมาธิเมื่อไรก็เกิดอาการแบบที่ว่านี้ตลอด แต่เมื่อย้อนไปสมัยเป็นเด็ก ดิฉันสามารถนั่งสมาธิได้ ไม่เคยเป็นปัญหา ดิฉันอยากสามารถนั่งสมาธิได้แบบนั้นอีกค่ะ

อาการดังกล่าวเกิดจากการที่คุณพยายามบังคับจิตให้แนบแน่นอยู่กับลมหายใจ(หรือท้อง) ขณะเดียวกันก็พยายามกดข่มความคิดที่โผล่ขึ้นมา การทำเช่นนั้นอาจทำให้คุณเผลอกลั้นลมหายใจไปโดยไม่รู้ตัว (เหมือนกับเวลาเพ่งจิตให้อยู่กับการสนเข็ม เรามักกลั้นลมหายใจไปโดยไม่รู้ตัว)

วิธีแก้คือ ทำใจสบาย ๆ อย่าพยายามบังคับจิตให้สงบ พูดอีกอย่างคือ ปล่อยวางความอยากให้จิตสงบ ให้จิตรับรู้ลมหายใจอย่างสบาย ๆ ไม่ต้องถึงกับบังคับจิตให้แน่บแน่นกับลมหายใจ ถ้าจิตเผลอคิดไป ก็เพียงแต่รู้ว่ามีความคิดเกิดขึ้น ไม่ต้องผลักไสกดข่มมัน ถ้าจิตไม่สงบ ก็รู้ว่าไม่สงบ ถ้าจิตสงบ ก็รู้ว่าสงบ การทำเช่นนี้จะช่วยให้ความเครียดทั้งกายและใจลดลง อาการต่าง ๆ ที่คุณเล่ามาจะหายไปในที่สุด

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved