ปุจฉา-วิสัชนา > การปฏิบัติธรรมและข้อธรรม > กายคตาสติ ทำอย่างไร
กลับหน้าแรก

กายคตาสติ ทำอย่างไร

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 25 กันยายน 2012
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา

กราบเรียนพระอาจารย์ที่เคารพ กายคตาสติ หลักการปฏิบัติทำอย่างไรครับ และ การนำจิตพิจารณาร่างกาย ของตัวเอง เพื่อให้จิตรู้ว่าร่างกายนี้ มิใช่ตัวเรา เพื่อไห้จิต ดวงนี้หยุดคิดหยุดปรุงแต่ง ไม่ต้องออกไปคิดข้างนอก ไห้อยู่เฉพาะในร่างกายของตัวเรา จะต้องปฏิบัติอย่างไรบ้างครับ ช่วยแนะนำผมด้วยครับ ขอกราบขอบพระคุณพระอาจารย์ครับ

 

กายคตาสติ คือการพิจารณาว่ากายนี้ประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ อันไม่สะอาด ไม่งาม มีเป้าหมายเพื่อให้ใจหลงใหลมัวเมาหรือยึดติดในร่างกายนี้ แต่จะพิจารณาให้เห็นว่าร่างกายนี้ไม่ใช่ตัวตนก็ได้ คือ เห็นว่ามันเกิดจากองค์ประกอบต่าง ๆ มาประชุมกันเข้า หากแยกออกไปทีละอย่าง ๆ ก็ไม่มีอะไรหลงเหลือที่เรียกว่ากายนี้เลย

วิธีการที่นิยมใช้คือพิจารณาอาการ ๓๒ คือ เห็นว่าร่างกายนี้ประกอบไปด้วย ผม ขน เล็บ ฟัน ขน ไปจนถึงอุจจาระ ปัสสาวะ น้ำมูก เยื่อมันสมอง เป็นต้น โดยสาธยา(หรือสวด)บทที่ว่าด้วยเรื่องนี้โดยตรงแล้วนึกภาพตามไปด้วย หรือไม่ก็พิจารณาจากภาพศพที่ถูกผ่า(ในห้องชันสูตร) หรือไปดูของจริงตามโรงพยาบาล

อย่างไรก็ตามวิธีนี้คงไม่ได้ช่วยให้จิตหยุดฟุ้งปรุงแต่งหรือส่งออกนอก ทำแล้วอาจจะหยุดฟุ้งชั่วคราว หรือบางคนอาจจะปรุงแต่งเตลิดไปไกลจนไม่รู้ตัวด้วยความกลัวหรือรังเกียจสิ่งที่เห็น หากจะฝึกจิตไม่ให้ฟุ้งปรุงแต่งหรือส่งออกนอกเป็นนิจก็ต้องเจริญสติอยู่เสมอ จะช่วยให้จิตรู้ทันความปรุงแต่งและกลับมาอยู่กับปัจจุบัน หรือเวลาทำอะไร ใจก็อยู่กับสิ่งนั้น รวมทั้งรู้กายเคลื่อนไหวเวลาอยู่ในอิริยาบถต่าง ๆ

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved