ปุจฉา-วิสัชนา > บุญ บาป ศีล ทาน กรรม > ศรัทธา
กลับหน้าแรก

ศรัทธา

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 16 กันยายน 2012
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา
กราบนมัสการพระอาจารย์เจ้าค่ะ หนูเรียนขอคำแนะนำปรึกษาจากท่านค่ะ หนูกำลังอยู่ในระหว่างการศึกษาและพยายามปฏิบัติตามคำสอนพระพุทธองค์ ได้พยายามเรียนรู้จากการสั่งสอนของท่านครูบาอาจารย์ทั้งหลาย พยายามยึดคำสอนจากพระไตรปิฎกเทียบเคียงการสอนของท่านต่างๆ สิ่งไหนเห็นว่าตรงตามกันและถูกจริตก็พยายามปฏิบัติ และจะศรัทธาแนวสอนที่เป็นไปในสติปัฏฐาน 4 ถ้าเป็นนอกเหนือจากนั้นจะไม่สนใจเลยค่ะ

ปัญหาคือแม่หนูปกติแกก็ชอบทำบุญ เป็นอุบาสิกาสนับสนุนกิจการงานวัดบ้านวัดป่าอยู่แล้ว แต่ลักษณะแม่แกจะเป็นคนที่โน้มเอียงไปทางศรัทธานำค่อนข้างเยอะ ประมาณหนึ่งปีที่ผ่านมามีสำนักแบบมีพระจีนมาสอนอยู่หมู่บ้านถัดไป แล้วมีเพื่อนๆมาชวนแม่ไปฟังเทศน์ หนูไม่เคยไปนะคะ ฟังเอาจากที่แกเล่า แล้วหนูสรุปเรื่องได้ว่า จะมีการนัดมาเป็นประจำบอกว่าให้มาทำโรงทานอาหารเจ มาเรียนพระธรรม มีการสอนภาษาจีน บทสวดจีนด้วย บางครั้งก็มีการไปพักค้างเพื่อปฏิบัติด้วย หนูดู ๆ แล้วรู้สึกข้องใจไม่ทราบว่าเป็นรูปแบบของลัทธิใด เพราะเอกสารที่แม่ได้มาแล้วเอามาพยายามให้หนูอ่าน มีแต่เน้นเรื่องการเกิดภัยพิบัติ โลกแตก การบอกให้ศรัทธาองค์พระโพธิสัตว์ เฝ้ารอการมาถึงของพระศรีอาริย์ และแม่หนูดูตั้งใจศึกษาแนวทางเขามาก เคยถึงขนาดว่าอาจารย์ของแม่ออกปากว่าแม่เก่งจะส่งไปฝึกที่ศูนย์ใหญ่ที่จังหวัดอื่น แต่ตอนนั้นพ่อคงเป็นห่วงเลยยังไม่สนับสนุนให้ไป

ตามความคิดหนูการสอนแบบนั้นมันไม่ถูกต้อง มันเป็นการยัดเยียดข้อมูลให้กลัวตื่นตระหนกโดยไม่อยู่กับปัจจุบัน และยื่นเงื่อนไขที่เป็นสิ่งยึดเหนี่ยวให้ และการมอบยศฐาสักการะให้ ไม่เป็นไปเพื่อการลดกิเลสเลย กับทำให้แม่เกิดความภาคภูมิใจแบบหลงไปในกิเลสมากขึ้น หนูไม่ชอบเลยค่ะ เมื่อก่อนเคยอธิบายให้แม่ฟังแล้ว ว่าศรัทธาก็ดีแต่มันทำให้เนิ่นช้า ทางที่แม่ทำอย่างวัดป่าสอนดีอยู่แล้ว แต่แม่ก็บอกว่าก็ไม่เห็นมีอะไรเสียหาย จนตอนนี้หนูเลิกพูดแล้วค่ะ แต่ยังโมโหทุกครั้งที่เห็นแม่ไปศรัทธาในทางที่ไม่น่าจะเป็นไปเพื่อความพ้นทุกข์ หนูก็ยังปฏิบัติไม่ได้ดีอะไร รู้ทันบ้างไม่ทันบ้าง ควบคุมได้บ้างไม่ได้บ้าง จึงไม่รู้จะช่วยแม่อย่างไร หนูควรทำอย่างไรคะ ไม่อยากให้แม่ไปไกลกว่านี้ ตอนนี้หนูก็ว่าแม่จะกู่ไม่กลับแล้วค่ะ ขอความเมตตาพระอาจารย์ด้วยค่ะ กราบขอบพระคุณค่ะ

คนเรามีจริตนิสัยตลอดจนความแก่กล้าทางอินทรีย์ที่ต่างกัน บางคนหนักทางปัญญาย่อมพอใจพุทธศาสนาที่เน้นเหตุผลและการปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์ด้วยตัวเอง แต่บางคนหนักทางศรัทธาจึงสนใจคำสอนที่เน้นเรื่องอิทธิปาฏิหาริย์ เทพยดา พระโพธิสัตว์หรือมุ่งทำบุญรักษาศีลเพื่อการไปเกิดในสวรรค์ จะให้คนกลุ่มหลังนี้มาปฏิบัติตามแนวทางสติปัฏฐาน ๔ หรือเจริญวิปัสสนากรรมฐาน เขาย่อมไม่สนใจ คุณแม่ของคุณจัดอยู่ในประเภทนี้ จึงโน้มเข้าหาสำนักที่คุณเล่ามา

เป็นธรรมดาที่สำนักดังกล่าวจะสอนแตกต่างจากแนวทางที่คุณคุ้นเคยหรือศรัทธา แต่ก็อย่าเพิ่งด่วนสรุปว่าเป็นแนวทางที่ผิดหรือเป็นโทษ ถึงแม้จะไม่ได้สอนให้ลดละเพื่อมุ่งสู่พระนิพพาน แต่อาจจะเหมาะแก่คนบางกลุ่ม ที่ยังติดในโลกธรรม เช่น ลาภ ยศ สรรเสริญ คนกลุ่มนี้จะให้เขาลดละเลยทีเดียวนั้นเป็นเรื่องยาก จะชักนำให้เขาทำความดีหรือบำเพ็ญบุญบารมีบางทีก็ต้องเอาสวรรค์มาล่อ หรือไม่ก็ต้องเอาเรื่องภัยพิบัติมาขู่ให้กลัว จะได้เร่งทำความดี

ตราบใดที่เขาไม่ได้สอนเพื่อหลอกเอาเงินของผู้คนเพื่อปรนเปรอผู้นำของสำนัก หรือสอนให้เห็นผิดเป็นชอบ อาตมาคิดว่า การที่คุณแม่ของคุณศรัทธาในสำนักแบบนี้ก็น่าจะยอมรับได้ อย่าลืมว่าคนบางคนชอบทางลัดแม้ลำบาก แต่บางคนชอบทางคดเคี้ยวเพราะเดินง่ายดี

การพยายามชักชวนให้คนที่เรารักมาคิดเหมือนเรา ศรัทธาและปฏิบัติเหมือนเรานั้น หากวางใจไม่ดี จะนำมาซึ่งความทุกข์ของคนทั้งสองฝ่าย โดยเฉพาะหากเป็นการทำด้วยความยึดติดถือมั่นว่าแนวทางของฉันเท่านั้นที่ถูก แนวทางอื่นล้วนผิดหมด หากเราใจกว้างและยอมรับความแตกต่างของคน ก็จะพบว่าแนวทางใดแนวทางหนึ่งนั้นแม้จะสอนถูกสอนดี แต่ก็ไม่ได้เหมาะกับทุกคน แนวทางอื่นนั้นแม้จะมีเรื่องอิทธิปาฏิหาริย์ แต่สามารถจูงใจคนอื่นให้ทำความดีได้ดีกว่าก็ได้

อย่างไรก็ตามหากเห็นได้ชัดว่าสำนักที่คุณแม่ของคุณมีศรัทธานั้น สอนให้งมงายลุ่มหลง เห็นผิดเป็นชอบ และมุ่งหลอกลวงเอาเปรียบผู้นับถือ คุณก็ควรมีกุศโลบายในการนำท่านออกมา เริ่มต้นด้วยการก้าวไปหาท่าน ณ จุดที่ท่านยืนอยู่ แล้วพูดด้วยภาษาของท่าน ไม่ใช่ด้วยภาษาของคุณ ใช้สิ่งที่ท่านศรัทธาอยู่ก่อนแล้วเป็นเครื่องจูงท่านให้ออกมาจากที่นั้น เช่น ถ้าท่านเชื่อเจ้าแม่กวนอิม หรือพระศรีอาริย์ ก็ใช้คำสอนของเจ้าแม่กวนอิมหรือพระศรีอาริย์เป็นสื่อดึงท่านออกมาจากสำนักนั้น เป็นต้น

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved