ปุจฉา-วิสัชนา > รู้อะไรไม่ดีเท่ารู้ตน
กลับหน้าแรก

รู้อะไรไม่ดีเท่ารู้ตน

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 15 เมษายน 2012
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา
อยากจะสอบถามและปรึกษาพระอาจารย์ เกี่ยวกับทัศนคติและความเข้าใจในพุทธศาสนาของผมครับ ตามความคิดของผม จุดประสงค์ของพระพุทธศาสนาคือ พ้นทุกข์ แต่การจะพ้นทุกข์ได้ ก็ต้องเข้าใจโลกก่อน ต้องเข้าใจก่อน ว่าทำไมมันเป็นเช่นนี้ ทำไมมันเป็นเช่นนั้น ทำไมคนนั้นถึงคิดแบบนี้ ทำไมคนนี้ถึงเป็นแบบนั้น เข้าใจว่าสังคมทำไมเป็นแบบนี้ ทำไมประเพณีถึงเป็นแบบนั้น เราอาจจะรู้ว่าสิ่งใดควรสิ่งใดไม่ควร สิ่งใดผิดสิ่งใดถูก สิ่งใดเหมาะสม-ไม่เหมาะ แต่เราจะไม่มีทางเลยที่จะโกรธหรือเกลียดหรือไม่พอใจ ในสิ่งที่ใครทำ หรืออะไรที่ใครๆเป็น ...เพราะเราเข้าใจ เราอาจจะรู้ว่าสิ่งไหนดี สิ่งไหนเหมาะ แต่เราก็จะไม่หลงไปกับสิ่งที่เราพอใจ เราชื่นชม ..เพราะเราเข้าใจ พระอาจารย์คิดว่าทัศนคติแบบนี้ เป็นอย่างไรครับ

 

การจะพ้นทุกข์ได้ จะต้องเริ่มจากการรู้จักทุกข์ก่อน ทุกข์ที่ว่านี้ไม่ได้หมายถึงทุกข์ของใคร แต่คือทุกข์ของเรานั่นเอง โดยเฉพาะความทุกข์ใจ การจะรู้จักทุกข์ของตนเองนั้น เกิดขึ้นได้ก็จากการหันมาดูหรือศึกษาจิตของตนเป็นสำคัญ ส่วนการแสวงหาความรู้เกี่ยวกับสิ่งนอกตัวนั้น แม้มีประโยชน์ก็จริง แต่จะไม่ทำให้เรารู้จักทุกข์ได้ดีเท่ากับดูจิตใจของตน เพราะเมื่อหันมาดูใจของตนก็จะพบว่าความทุกข์ใจนั้น สาเหตุไม่ได้อยู่ที่สิ่งนอกตัว แต่อยู่ที่ใจของตนที่ถูกครอบงำด้วยความโลภ ความโกรธ และความหลง หรือ ตัณหา มานะ ทิฐิ พูดรวม ๆ ก็คือความยึดติดถือมั่นนั่นเอง ความรู้เกี่ยวกับสิ่งนอกตัวอาจช่วยให้เราเห็นถึงความไม่เที่ยงของสิ่งต่าง ๆ แต่ถ้าใจยังเผลอยึดให้มันเที่ยง ก็ง่ายที่จะเป็นทุกข์เมื่อสิ่งต่าง ๆ แปรผันไป ต่อเมื่อวางใจให้ถูกต้องสอดคล้องกับความเป็นจริง โดยเริ่มจากความเป็นจริงของกายและใจ เมื่อนั้นความทุกข์ก็จะเบาบางลง ขณะเดียวกันก็ช่วยให้เราเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับสิ่งต่าง ๆ นอกตัวได้อย่างถูกต้องตามเหตุตามปัจจัย ไม่ใช่ตามความอยากของเรา

พระพุทธเจ้าเคยตรัสเปรียบว่า เมื่อถูกธนูปักอก เราควรหาทางถอนธนูออกโดยเร็ว ใครที่บอกว่าฉันจะยังไม่ถอนธนู จนกว่าจะรู้ว่า ธนูมาจากไหน ใครยิง โคตรเหง้าเหล่ากอของเขาเป็นใคร ธนูทำด้วยอะไร ไม้ชนิดไหน ฯลฯ คนที่ทำเช่นนั้นย่อมไม่เรียกว่าผู้มีปัญญา

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved