ปุจฉา-วิสัชนา > ความสัมพันธ์> ทำคุณคนไม่ขึ้น
กลับหน้าแรก

ทำคุณคนไม่ขึ้น

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 28 มีนาคม 2012
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา

ท่านคิดเห็นยังไงกับคำพูดที่ว่า 'ทำคุณคนไม่ขึ้น' คะ ทั้งจากคำที่บ่นและคำจากคำทำนายหมอดู เมื่อพิจารณาให้ชัด ดิฉันเห็นว่ามันมีความผิดหวังซ่อนอยู่ นิมนต์ท่านช่วยบรรยายเป็นธรรมทาน คนที่พูดว่า “ทำคุณคนไม่ขึ้น” มักเป็นเพราะเขารู้สึกว่า ไม่ว่าจะทำดีกับใครหรือช่วยเหลือใครก็ตาม คนเหล่านั้นไม่เคยสำนึกในบุญคุญของเขาเลย ตรงนี้ก็ต้องใคร่ครวญดูด้วยว่า คนเหล่านั้นไม่สำนึกในบุญคุณของเขาเลยจริงหรือเปล่า ความจริงเขาอาจจะสำนึกในบุญคุณ แต่ไม่มีโอกาสตอบแทน หรือถึงจะตอบแทน แต่ก็ไม่มากเท่าที่คนผู้นั้นต้องการ ก็เลยรู้สึกว่าความดีที่ตนทำไปนั้นสูญเปล่า

 

ปัญหาอย่างนี้มักจะเกิดกับคนที่เมื่อช่วยเหลือใครไปแล้ว คาดหวังให้เขาตอบแทนในลักษณะใดลักษณะหนึ่ง ความคาดหวังดังกล่าวมักนำไปสู่ความทุกข์ของทั้งสองฝ่าย กล่าวคือ ในด้านหนึ่งผู้ที่ช่วยเหลือมักเรียกร้องจากฝ่ายที่ได้รับความช่วยเหลือ(หรืออาจถึงกับ “ทวง/ลำเลิกบุญคุณ”) ทำให้ฝ่ายนั้นรู้สึกถูกคาดคั้นรบเร้า เกิดความไม่สบายใจขึ้นมา (บางคนถึงกับเกลียดชังไปเลย) ในกรณีที่ฝ่ายนั้นทำการตอบแทนแล้ว แต่หากไม่มากเท่ากับที่ผู้ช่วยเหลือคาดหวังเอาไว้ ฝ่ายหลังก็ย่อมเกิดความไม่พอใจ

ถ้าไม่อยากให้เกิดปัญหานี้ เวลาจะช่วยเหลือใคร ก็อย่าไปคาดหวังว่าเขาจะสำนึกในบุญคุณของเราหรือไม่ หรือจะตอบแทนเรากลับคืนหรือเปล่า ถ้ามีความคาดหวังอย่างนี้ จะไม่มีความสุขเลย อีกทั้งยังบั่นทอนความสัมพันธ์ด้วย ถ้าจะช่วยใครก็ควรช่วยเพราะความปรารถนาดีล้วน ๆ หรือช่วยเพราะศรัทธาในคุณงามความดี ไม่ได้หวังผลตอบแทนใด ๆ หาไม่ก็จะลงเอยเหมือนคนที่ทำดีแล้วเป็นทุกข์เพราะคนอื่นไม่เห็นความดีของตน จึงเอาแต่ตัดพ้อว่า “ทำดีแล้วไม่ได้ดี” จนถึงกับเสื่อมศรัทธาในความดีก็มี

ทั้งหมดที่พูดมานี้ สรุปสั้น ๆ ก็คือ "ขอให้ลืมเมื่อทำดีกับผู้อื่น แต่ขอให้จดจำเมื่อผู้อื่นทำดีกับเรา"

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved