ปุจฉา-วิสัชนา > ศึกษาธรรมเพื่อข่มผู้อื่น
กลับหน้าแรก

ศึกษาธรรมเพื่อข่มผู้อื่น

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 10 สิงหาคม 2011
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา

กราบนมัสการพระคุณเจ้าค่ะ มีเรื่องจะรบกวนสอบถามว่าดิฉันเข้าไปอ่านในกระทู้เวปหนึ่งซึ่งได้ชื่อว่าเป็นแหล่งรวบรวมคนมีญาณ สามารถมองเห็นกรรม ดูดวงให้คนอื่นได้ แต่ก็มีหลายประเด็นที่ขัด แต่มีสิ่งหนึ่งที่ข้องใจมากค่ะ คือว่ามีชายคนหนึ่งเขาศึกษาพระไตรปิฏกจนละเอียดแตกฉาน เป็นครูสอนธรรมะให้กับพระ สอนในระดับมหาวิทยาลัยชื่อดังใน กทม ดูภายนอกเก่งในความรู้ด้านวิชาการ แต่การปฏิบัติสงสัยจะไม่ผ่านเพราะว่าเขาจะฉลาดรอบรู้ เอาแต่พระไตรปฏกมาอ้าง มาตอบโต้คนอื่นทำให้คนอื่นรู้สึกแย่ ยกตนข่มท่านต่างๆ นานา คนแบบนี้อวดฉลาด และไม่มีใครที่จะตอบโต้เขาได้เลย ดูไปดูมาเหมือนจะรู้มากจนสติแตกไปในทางที่ไม่ดี สงสัยในเวปนั้นไม่มีใครหยุดเขาได้ โยมไม่ได้ไปต่อล้อต่อกลอนอะไรหรอกค่ะ เพียงแต่อ่านแล้วเศร้าใจ แบบนี้ตัวเขาเองจะได้บุญหรือบาปคะ กราบนมัสการ

การศึกษาธรรมจนเข้าใจแตกฉาน สามารถแนะนำหรือสอนผู้อื่นได้ เป็นเรื่องดี แต่หากไม่นำมาปฏิบัติแก่ตน ให้ชีวิตเจริญงอกงาม จิตใจมีความสุข ก็จะกลายเป็นว่า ทำประโยชน์ให้แก่ผู้อื่นอย่างเดียว แต่ไม่สามารถทำให้เกิดประโยชน์แก่ตนได้ และหากวางใจไม่ดี ก็กลายเป็นการเพิ่มพูนทิฐิมานะ หรือความยึดติดถือมั่นในความคิด จนจิตใจคับแคบ และเกิดความหลงตัวลืมตนได้

พระพุทธองค์ตรัสว่า "อันตรายมี ๒ อย่างคืออันตรายที่ปรากฏ และอันตรายที่ปกปิด" อันตรายที่ปกปิดหรือภัยภายในได้แก่ ความยกตัวกดเขาไว้ ความแข่งดี ความถือตัว ความดูหมิ่น เป็นต้น อันตรายดังกล่าวสามารถเกิดขึ้นกับคนที่เรียนมากรู้มากแต่ไม่ได้ขัดเกลากิเลสของตน

พระพุทธองค์ทรงอุปมาว่าการเล่าเรียนธรรมนั้นไม่ต่างจากการจับงูพิษ ถ้าเรียนเพื่อมุ่งข่มขู่ผู้อื่น เพื่อลาภยศสรรเสริญ เพื่อไม่ให้คนมาตำหนิต่อว่าตนได้ หรือเรียนแล้วไม่ไตร่ตรองเนื้อความด้วยปัญญา ย่อมเปรียบเหมือนจับงูพิษที่ขนดหาง ย่อมถูกมันแว้งกัดจนตายหรือทุกข์ปางตายได้

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved