ปุจฉา-วิสัชนา > ปฏิบัติธรรมแต่กลับเพิ่มอัตตา
กลับหน้าแรก

ปฏิบัติธรรมแต่กลับเพิ่มอัตตา

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 19 พฤศจิกายน 2010
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา

กราบนมัสการพระอาจารย์ครับ มีปัญหาหนึ่งที่แปลกประหลาดและพบกันบ่อยในหมู่ชาวพุทธ คือ การเพ่งโทษผู้อื่น

หรือรู้สึกว่าตัวเองดีกว่าหรือเหนือกว่าคนอื่น ๆ เช่น คนที่ไม่กินเนื้อสัตว์ ก็จะรู้สึกว่าตัวเองดีกว่าคนอื่นที่ยังกินอยู่ คนที่ปฏิบัติธรรม ไปวัด ทำสมาธิบ่อย ๆ ก็รู้สึกว่าจิตใจของตัวเองดีกว่าคนอื่นหรือบริสุทธิ์กว่า คนที่ไม่ยึดติดกับวัตถุนิยมก็รู้สึกว่าตัวเองมีกิเลสน้อยกว่าคนอื่น คนที่หมั่นทำทาน ก็รู้สึกว่าตัวเองมีความเมตตา กรุณามากกว่าคนที่ไม่ทำหรือทำน้อยกว่า คนที่อ่าน ฟังธรรมะ หรือศึกษาพระไตรปิฎกก็คิดว่าตัวเองรู้มากกว่า มีปัญญามากกว่าคนอื่น เข้าใจชีวิตมากกว่า คนที่ถือศีล 8 ก็รู้สึกว่าตัวเองศีลบริสุทธิ์กว่าคนถือศีล 5 ฯลฯ พระอาจารย์คิดว่าเราจะใช้ธรรมข้อไหนหรือทำอย่างไรเพื่อขจัดการเพ่งโทษคนอื่น ได้ครับ

 

ความดีนั้น หากเราไม่ระวัง จะไปเพิ่มพูน "มานะ" (ความหลงตัวหรือถือตนว่าดีกว่าสูงกว่า) นักปฏิบัติธรรมมักจะตกหลุมกิเลสตัวนี้ แม้ความโลภจะน้อยลง แต่มานะกลับเพิ่มมากขึ้น เรียกอีกอย่างว่าติดดี ซึ่งทำให้ตนเองทุกข์ง่าย แถมยังทำให้คนอื่นเป็นทุกข์อีกด้วย ท่านอาจารย์พุทธทาสจึงเตือนว่า ให้ระวังความดีกัดเจ้าของ

ด้วยเหตุนี้การมีสติรู้เท่าทัน กิเลสตัวเองจึงเป็นสิ่งสำคัญ ขณะเดียวกันควรรู้จักหัวเราะเยาะตัวเองด้วย อย่าให้มันเผยอจนครองใจเราได้ อีกวิธีหนึ่งที่ช่วยได้คือทรมานกิเลสหรือมานะ ด้วยการทำตัวต่ำกว่าผู้อื่น เช่น ไปรับใช้ผู้อื่น จะได้ฝึกความอ่อนน้อมถ่อมตัว เพื่อนอาตมาบางคนทุกปีจะไปเป็นพนักงานเสิร์ฟในร้านอาหารของเพื่อน เป็นการฝึกลดละตัวตนอย่างหนึ่ง

นอกจากนั้นเราควรมองคนอื่นใน แง่บวกหรือชื่นชมเขา คือมองว่าเขามีอะไรดีบ้าง แม้เขาจะไม่กินผักหรือมีศีลน้อยกว่าเรา แต่เขาอาจมีความดีบางอย่างที่ดีกว่าเรา เช่น เสียสละ ถ่อมตัว อดทน มีขันติ

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved