ปุจฉา-วิสัชนา > เมื่อไรควรจะปล่อยวาง
กลับหน้าแรก

เมื่อไรควรจะปล่อยวาง

โดย พระไพศาล วิสาโล
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2010
จากหน้า พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo

ปุจฉา วิสัชนา
พระอาจารย์คงเคยได้ยินได้ฟัง serenity pray ของชาวคริสต์ที่ว่า

God grant me the serenity

to accept the things I cannot change;

courage to change the things I can;

and wisdom to know the difference.

ยังมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างที่เราอยากเห็นในชีวิตเราเอง ในครอบครัว หรือในสังคม

คำถามก็คือ ไอ้เจ้า wisdom นี่เราไม่ค่อยมีกันน่ะสิครับ เราจะเอาปัญญานี้มาจากไหน? เมื่อไรที่เราจะบอกกับตัวเองว่า เราจะปล่อยวางอย่างสงบ หรือ เราจะพยายามทำต่อไป บางครั้งเกือบจะปล่อย ๆ ละ แต่คิดดูมันเหมือนกับว่า เอ...ถ้าเราพยายามอีกนิด มันอาจจะดีขึ้น เราจะเสียใจไปตลอดชีวิตหรือเปล่าถ้าเราเลิกพยายาม

ตัวปัญญาที่จะบอกความแตกต่างของสิ่งที่เราเปลี่ยนได้และเปลี่ยนไม่ได้จะสร้างได้ อย่างไรครับ หรือว่าหากเราไม่มีปัญญานี้เป็นของเรา มันจะมีหลักอะไรเอาไว้ยึดถือได้บ้างหรือไม่ครับ ว่าถ้าข้ามเส้นนี้มาแล้ว ก็จงปล่อยวางเสียเถิด

กราบขอบพระคุณเป็นอย่างสูงครับ

ปัญญานี้ได้มาทั้งจากการอ่าน ฟัง และปฏิบัติ พูดง่าย ๆ คือจากประสบการณ์ทั้งภายนอก(โลก) และภายใน(ใจ)

อะไรจะเปลี่ยนได้หรือไม่ได้ ขึ้นอยู่กับเหตุปัจจัยว่า อยู่ในวิสัยที่จะเปลี่ยนได้หรือไม่ ที่จริงทุกอย่างย่อมอยู่ในวิสัยจะเปลี่ยนได้ทั้งนั้น (หรืออย่างน้อยก็ชะลอหน่วงเหนี่ยว เช่น ความแก่ ความเจ็บ และความตาย) แต่เหตุปัจจัยเหล่านั้น เรา (คนเดียวหรือร่วมกับคนอื่น) มีกำลังพอที่จะเปลี่ยนแปลงมันได้หรือไม่ (เช่น ภูเขาทุกลูก ย่อมสามารถทำลายได้ แต่เรามีความสามารถจะทำลายมันได้หรือไม่เป็นอีกเรื่องหนึ่ง)

ดังนั้นนอกจากเราจะรู้ถึงเหตุปัจจัยของสิ่งเหล่านั้นแล้ว ยังต้องรู้กำลังและขีดจำกัดของตัวเองด้วย ทั้ง ๒ อย่างเป็นเรื่องยากทั้งนั้น ต้องอาศัยปัญญา ซึ่งส่วนใหญ่ปัญญาแบบนี้คิดเอาไม่พอ ต้องลงมือทดลองทำด้วย

ถ้าพูดถึงหลักแล้ว ก็ต้องตอบแบบกำปั้นทุบดินคือใช้ปัญญาพิจารณา แต่ในทางปฏิบัติก็หนีไม่พ้นทดลองทำแล้วทำอีก หากทำเต็มที่แล้วยังไม่สำเร็จ ก็ต้องปล่อยวาง หรือยอมรับความจริงว่าเราเปลี่ยนไม่ได้ (แต่คนอื่นอาจเปลี่ยนได้ก็ได้)

ปัญญาที่ว่าเป็นเรื่องยาก ที่จะเกิดขึ้น ด้วยเหตุนี้ชาวคริสต์ถึงต้องขอจากพระเจ้า ส่วนชาวพุทธก็ต้องอาศัยการปฏิบัติด้วยความเพียรเป็นหลัก

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved